اگر امروز یک خوشه (Cluster) عظیم از شتاب‌دهنده‌ها را مدیریت می‌کنید، احتمالاً متوجه شده‌اید که گرمای شدید و افت سیگنال در سیم‌های مسی، مانع از افزودن GPUهای بیشتر به سیستم شما شده است. این همان «محدودیت اتصال» است که اکنون رشد مقیاس‌پذیر هوش مصنوعی را تهدید می‌کند. در واقع، سیم‌کشی مسی در حال تبدیل شدن به گلوگاه اصلی برای گسترش زیرساخت‌های هوش مصنوعی است و رشد معماری‌های شتاب‌دهنده در مقیاس چند-رکی (multi-rack) را به شدت به خطر می‌اندازد.
به نقل از مارک وید (Mark Wade)، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار Ayar Labs، اتصالات مسی به عامل محدودکننده اصلی در مقیاس‌دهی هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند. تصور کنید در یک مرکز داده، محدودیت‌های فیزیکی الکتریسیته — یعنی تولید گرما و اتلاف سیگنال — شما را از افزودن پردازنده‌های گرافیکی بیشتر به یک کلاستر بازدارد. این همان چالشی است که هایپراسکیلرها (Hyperscalers) امروز با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. شرکت Ayar Labs برای حل این بحران، مسیرهای الکتریکی را با نور جایگزین می‌کند و اتصال با پهنای‌باند بالا را مستقیماً به تراشه محاسباتی می‌آورد.
همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی زیرساخت‌های سخت‌افزاری مدل‌های زبانی اشاره کردیم، گلوگاه‌های فیزیکی اکنون بیش از معماری مدل‌ها اهمیت یافته‌اند. در این راستا، Ayar Labs از فناوری اپتیک‌های بسته‌بندی‌شده (CPO) — شبیه جایگزین کردن لوله‌های آب قدیمی با فیبرهای نوری فوق‌سریع برای انتقال داده‌ها — استفاده می‌کند تا داده‌ها را بهینه‌تر از ورودی/خروجی‌های (I/O) سنتی جابه‌جا کند. این فناوری اجازه می‌دهد تا با مقیاس‌پذیر شدن سیستم‌ها از تک-شتاب‌دهنده به معماری‌های چند-رکی، اتصال نوری به تراشه محاسباتی نزدیک‌تر شود؛ جایی که در حالت عادی، عملکرد سیستم توسط محدودیت‌های توان و فیزیکی I/Oهای الکتریکی محدود می‌شد.
طبق اعلام شرکت، مجموع سرمایه‌های اولیه جذب شده توسط Ayar Labs در سال جاری ۶۵۰ میلیون دلار است. این رقم شامل ۱۵۰ میلیون دلار جدید است که در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ جذب شد. این تزریق سرمایه صرف انتقال به تولید انبوه و افتتاح مرکز طراحی جدید در بنگالورو، هند می‌شود. این گسترش، مکمل عملیات موجود شرکت در ایالات متحده و هسینچو (Hsinchu) در تایوان است. سرمایه جذب شده به طور مشخص برای توسعه محصول، اعتبارسنجی (Validation) و مقیاس‌بندی اکوسیستم تولید هزینه خواهد شد. این موج سرمایه‌گذاری در لایه‌های سخت‌افزاری، هم‌راستا با رویکرد صندوق‌های بزرگی است که میلیاردها دلار را به زیرساخت‌های فیزیکی هوش مصنوعی اختصاص داده‌اند تا محدودیت‌های سخت‌افزاری را از میان بردارند.
جزئیات فنی این تحول شامل موارد زیر است:
- موتورهای نوری TeraPHY: فناوری هسته‌ای که بر اساس فرم‌فاکتورهای استاندارد، فرآیندهای تولید و بسته‌بندی ساخته شده است؛ همان استانداردهایی که توسط سازندگان بزرگ سوئیچ و شتاب‌دهنده استفاده می‌شود.
- منبع نوری SuperNova: یک منبع نوری راه دور که انرژی لازم برای تغذیه موتورهای TeraPHY را فراهم می‌کند.
- ظرفیت در مقیاس رک: یک معماری مشترک که با همکاری شرکت Wiwynn طراحی شده و هدف آن مقیاس‌دهی به ۱۰۲۴ شتاب‌دهنده هوش مصنوعی و حتی فراتر از آن است.
- توان عملیاتی (Throughput) — یعنی مقدار داده‌ای که در هر ثانیه جابه‌جا می‌شود — که در هر شتاب‌دهنده به بیش از ۱۰۰ ترابیت بر ثانیه (Tbps) می‌رسد.
برای پشتیبانی از این مشخصات فنی، سیستم از یک معماری خنک‌کننده مایع (Liquid-cooled) استفاده می‌کند که برای عملیات با توان بالا بهینه شده است. همچنین، این سیستم از منابع نوری ELSFP (ماژول‌های کوچک قابل تعویض لیزر خارجی) بهره می‌برد.
در زمینه حمایت‌های استراتژیک، این روند با دور سرمایه‌گذاری سری E به مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار در ۳ مارس ۲۰۲۶ و به رهبری Neuberger Berman آغاز شد. این دور سرمایه‌گذاری، مجموع بودجه جذب شده را به ۸۷۰ میلیون دلار رساند و ارزش شرکت را به ۳.۷۵ میلیارد دلار ارتقا داد. سرمایه‌گذاران جدید در سری E شامل Alchip Technologies، ARK Invest، Insight Partners، MediaTek، Qatar Investment Authority، Sequoia Global Equities و 1789 Capital بودند.
این نام‌ها به جمع حامیان مالی قبلی مانند Advent Global Opportunities، Boardman Bay Capital Management، IAG Capital Partners، Light Street Capital و Playground Global پیوستند. در بخشی از این توافق، Neuberger Berman نقش ناظر هیئت مدیره را بر عهده گرفت. گیب کاهیل (Gabe Cahill) از Neuberger Berman اظهار داشت که اتصالات مراکز داده به بحرانی‌ترین گلوگاه در ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی تبدیل شده است.
غول‌های استراتژیک صنعت نیز به شدت درگیر این پروژه هستند. شرکت Wiwynn، ارائه‌دهنده زیرساخت‌های ابری، در اوایل سال ۲۰۲۶ یک سرمایه‌گذاری استراتژیک انجام داد. آن‌ها به فهرستی از حامیان پیوستند که شامل AMD، Intel، MediaTek و NVIDIA است.
در مارس ۲۰۲۶، Ayar Labs و Wiwynn برای ارائه سیستم‌های مقیاس-رکی با اتصال نوری با یکدیگر شریک شدند. هدف این همکاری، حل سردردهای عملیاتی هایپراسکیلرها است؛ به ویژه در زمینه‌های مدیریت حرارتی، بهره‌وری انرژی، مدیریت فیبر نوری و ادغام ASICهای هوش مصنوعی که از CPO پشتیبانی می‌کنند. Wiwynn مقیاس عظیمی را به این مشارکت می‌آورد؛ این شرکت سرورهای خود را از طریق عملیات در تایوان، ایالات متحده، مکزیک، مالزی و جمهوری چک به بیش از ۷۵۰ مرکز داده در سراسر جهان ارسال کرده است. این گسترش جغرافیایی در جنوب شرق آسیا، مشابه استراتژی‌هایی است که شرکت OpenAI برای توسعه زیرساخت‌های محاسباتی خود در مالزی در پیش گرفته است.
این تغییر، گذاری از فناوری‌های آزمایشگاهی به تولید صنعتی است. Ayar Labs با ادغام CPO در اکوسیستم فعلی ریخته‌گری تراشه‌ها (Foundry)، روی این شرط‌بندی کرده است که صنعت برای موج بعدی هوش مصنوعی در مقیاس هایپر، سیم‌های مسی را رها خواهد کرد. ویلیام لین (William Lin)، رئیس و مدیرعامل Wiwynn، فناوری CPO را «زیربنای» نسل بعدی مراکز داده ابری می‌داند.
برای کسب‌وکارهای هوش مصنوعی، این یعنی «دیوار محاسباتی» دیگر فقط مربوط به قدرت پردازشی تراشه (TFLOPS) نیست، بلکه به این بستگی دارد که این تراشه‌ها با چه سرعتی می‌توانند با یکدیگر گفتگو کنند. اگر Ayar Labs موفق شود، ردپای فیزیکی (Physical Footprint) و هزینه انرژی کلاسترهای هوش مصنوعی می‌تواند به طور قابل توجهی کاهش یابد. این بهینه‌سازی در لایه سخت‌افزاری، مکمل راهکارهای نرم‌افزاری مانند توزیع هوشمند محاسبات برای افزایش سرعت پاسخ‌دهی مدل‌هاست که توسط استارتاپ‌هایی چون Gimlet Labs دنبال می‌شود.
در بخش گسترش مهندسی جهانی، مرکز جدید بنگالورو تحت نظارت سانکار ونکاتسواران (Sankara Venkateswaran)، معاون مهندسی سیلیکون، بر توسعه جامع محصولات سیلیکونی تمرکز دارد. ارون بالاچاندار (Arun Balachandar) به عنوان مدیر سایت فعالیت می‌کند. این اقدام به شرکت اجازه می‌دهد تا چندین برنامه توسعه را به طور همزمان اجرا کند تا بتواند تقاضای شدید مشتریان را پاسخ دهد.
ونکاتسواران اشاره کرد که مرکز هند از انتقال فناوری از مرحله توسعه به تجاری‌سازی پشتیبانی می‌کند. شرکت Ayar Labs که در سال ۲۰۱۵ تأسیس شد، همچنان در حال گسترش تیم‌های خود در سن خوزه، هسینچو و بنگالورو است تا تقاضا برای اپتیک‌های بسته‌بندی‌شده خود را برآورده کند.
اکنون باید منتظر اولین محموله‌های این رک‌های ۱۰۲۴ شتاب‌دهنده‌ای بود که به مراکز داده بزرگ می‌رسند؛ زیرا این اولین آزمون واقعی خواهد بود تا مشخص شود آیا CPO می‌تواند در برابر سختی‌های استقرار در حجم بالا دوام بیاورد یا خیر.
گام بعدی شما
- رصد کنید که آیا اولین رک‌های ۱۰۲۴ شتاب‌دهنده‌ای که با اتصال نوری عرضه می‌شوند، نرخ خطای انتقال داده را در محیط‌های واقعی کاهش می‌دهند یا خیر.
- بررسی کنید که آیا سازندگانی مثل NVIDIA در نسل‌های بعدی Blackwell، استانداردهای CPO را به صورت پیش‌فرض در معماری‌های خود ادغام می‌کنند.
- تحلیل کنید که کاهش هزینه‌های انرژی در لایه اتصال، چه تأثیری بر قیمت نهایی استنتاج (Inference) برای کاربران نهایی خواهد داشت.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو