اگر امروز قصد ارتقای لپ‌تاپ یا کیس خود را دارید، احتمالاً با قیمتی به‌مراتب بالاتر از سال گذشته روبهرو خواهید شد. بحران تامین حافظه اکنون از یک مزاحمت صنعتی ساده به یک بن‌بست واقعی تبدیل شده است که حتی غول‌هایی مثل اپل را هم تحت تأثیر قرار داده است.
طبق گزارش IDC (شرکت بین‌المللی داده‌ها) که در ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، ارسال جهانی رایانه‌های شخصی ۵ درصد کاهش یافت و به ۶۸.۲ میلیون دستگاه رسید. این اولین افت در دو سال اخیر است و زنجیره‌ی رشد نُه فصل متوالی را قطع کرد.
همان‌طور که در بررسی‌های پیشین ما درباره‌ی زنجیره تامین قطعات سخت‌افزاری اشاره کردیم، این رکود از اواخر سال ۲۰۲۵ آغاز شد. دلیل اصلی، فشار شدید برای تامین حافظه در زیرساخت‌های هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) است؛ یعنی تمام حافظه‌هایی که باید در لپ‌تاپ شما باشند، اکنون در مراکز داده برای آموزش مدل‌ها مصرف می‌شوند. این بحران تامین قطعات در سطح گسترده‌تری نیز دیده می‌شود، به‌طوری که مشکلات فنی در بردهای مدار چاپی باعث تأخیر در عرضه سخت‌افزارهای پیشرفته تا سال ۲۰۲۸ شده است. IDC پیش‌بینی می‌کند این کمبود تا سال ۲۰۲۸ برطرف نشود.
به نقل از جیتش اوبانی، پژوهشگر IDC، وضعیت متناقضی در بازار حاکم است: در حالی که تعداد دستگاه‌های فروخته شده کمتر شده، اما درآمد سازندگان در حال افزایش است. شرکت‌ها قیمت‌ها را سریع‌تر از کاهش تقاضا بالا برده‌اند تا سود خود را حفظ کنند و بار مالی این بحران را مستقیماً بر دوش مشتری گذاشته‌اند.
جزئیات تغییرات بازار به شرح زیر است:
- اپل با عرضه MacBook Neo سهم بازار خود را از ۸.۵٪ به نزدیک ۱۰٪ رساند.
- تعداد ارسال‌های اپل در این فصل ۸۰۰ هزار دستگاه بیشتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۵ است.
- قیمت مدل‌های پایه جهش کرد؛ قیمت پایه مک‌بوک از ۶۰۰ به ۷۰۰ دلار رسید و MacBook Air اکنون از ۱,۳۰۰ دلار شروع می‌شود.
تیم کوک، مدیرعامل سابق اپل، اعلام کرد که صنعت نیاز دارد تامین حافظه و قیمت‌ها به سطوح معقول بازگردند. با این حال، اپل در آخرین فصل ۶۸.۵ میلیارد دلار وجه نقد گزارش کرد که ۴۱٪ افزایش سالانه را نشان می‌دهد و ارزش شرکت را به بیش از ۴.۶ تریلیون دلار رساند.
از نظر اقتصادی، این یعنی چرخه ارتقای سخت‌افزار برای شما شکسته شده است. با نابودی موجودی‌های قدیمی و تنگی فضای حافظه برای AI، در تمام سال ۲۰۲۷ با افزایش قیمت‌های شدیدتری روبهرو خواهید شد.
گام بعدی شما
- اگر نیاز فوری به ارتقا ندارید، خرید سخت‌افزار را تا اواخر ۲۰۲۶ به تعویق بیندازید.
- مدل‌های بازسازی‌شده (Refurbished) را به عنوان جایگزین اقتصادی بررسی کنید.
- منتظر موج جدید «PCهای هوش مصنوعی» در اواخر ۲۰۲۶ باشید تا ببینید آیا راهکاری برای دور زدن این گلوگاه حافظه ارائه می‌دهند یا خیر.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو