تصور کنید در یک مصاحبه شغلی برای رویای پیشرفت حرفه‌ای بنشینید، اما در واقع در حال تخلیه اطلاعاتی برای رقیب اصلی شرکت سابق خود باشید. اپل اکنون مدعی است OpenAI دقیقاً همین استراتژی را برای دزدیدن اسرار سخت‌افزاری‌اش به کار گرفته است.
طبق گزارش The Verge، اپل OpenAI را متهم کرده که با اجرای یک کمپین سیستماتیک، از طراحی‌های محرمانه تا فرآیندهای تولید سخت‌افزاری این شرکت را سرقته کرده است. در این پرونده، ادعا شده که OpenAI از مصاحبه‌های شغلی به عنوان پوششی برای جاسوسی صنعتی استفاده کرده و کارکنان سابق اپل را متقاعد کرده‌اند تا اطلاعات حساس را در جریان این جلسات افشا کنند. این اقدام در واقع بخشی از یک رویارویی گسترده‌تر است که در آن رقابت هوش مصنوعی از لایه‌های نرم‌افزاری به زنجیره تأمین و سخت‌افزار منتقل شده است.
این نبرد حقوقی درست زمانی رخ می‌دهد که OpenAI در تلاش است از یک آزمایشگاه نرم‌افزاری به یک رقیب جدی در بازار سخت‌افزارهای مصرفی تبدیل شود. همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی امنیت مدل‌های بازمتن و مالکیت داده‌ها دیدیم، صنعت هوش مصنوعی تا امروز با فرهنگی از «برداشت‌های غیرمجاز» پیش رفته است؛ اما اپل این بار با سرقت فیزیکی مالکیت معنوی طرف است.
تاریخچه جنگ‌های حقوقی اپل
اپل به عنوان یکی از سخت‌گیرترین شاکیان در دنیای فناوری شناخته می‌شود و سابقه طولانی در فشار به مرزهای قوانین مالکیت معنوی دارد. در گذشته، اپل با غول‌هایی مانند مایکروسافت و سامسونگ جنگید که توان مالی جذب هزینه‌های این پرونده‌ها را داشتند:
- جنگ‌های کپی‌رایت: در دهه ۹۰ میلادی، اپل از مایکروسافت شکایت کرد و مدعی شد ویندوز «ظاهر و احساس» مک را کپی کرده است.
- جنگ پتنت‌ها: در دهه ۲۰۰۰ و اوایل ۲۰۱۰، اپل علیه سامسونگ به دلیل کپی‌برداری از آیفون و گلکسی شکایت کرد که در نهایت منجر به پرداخت حدود ۱ میلیارد دلار خسارت توسط سامسونگ شد.
- استراتژی تخریب: تیم کوک پیش‌تر این شکایت‌ها را برای اصلاح هزینه‌های لایسنس توجیه کرد، اما تحلیلگران معتقدند هدف اپل همواره فرسوده‌کردن رقیب در مسیر دادگاه است.
متهم اصلی: «نمایش و تعریف»
بر اساس مستندات این پرونده، OpenAI از مصاحبه‌های شغلی برای استخراج اطلاعات استفاده کرده است. داوطلبان از آن‌ها خواسته شده تا جزئیاتی از پروژه‌های محرمانه (با نام‌های کدگذاری شده) را فاش کنند تا تخصص خود را ثابت کنند. از آنجا که مصاحبه‌کنندگان اغلب کارکنان سابق اپل بودند، داوطلبان تصور می‌کردند این افراد پیش‌تر به این اسرار دسترسی داشته‌اند و با خیال راحت‌تر صحبت کرده‌اند.
در مرکز این اتهامات، نام تانگ تان (Tang Tan)، مدیر سخت‌افزار OpenAI دیده می‌شود. تان ۲۴ سال در اپل بود و نیمی از این مسیر را در مقام معاون رئیس بخش اپل‌واچ گذراند. طبق ادعاهای مطرح شده، تان «مغز متفکر» جمع‌آوری این اسرار بوده و حتی از مصاحبه‌شوندگان خواسته تا باتری‌های فیزیکی یا قطعات سخت‌افزاری را از محیط اپل خارج کرده و برای جلسات «نمایش و تعریف» به OpenAI بیاورند.
در یکی از پیام‌های داخلی فاش شده، فردی در حالی که به اطلاعات محرمانه اپل دسترسی پیدا کرده، نوشته است: «خنده‌داره که می‌تونم به این‌ها دسترسی داشته باشم!»
گام استراتژیک با جانی آیو
بخش کلیدی این درگیری، خرید استارتاپ io Products است که توسط طراح افسانه‌ای، جانی آیو (Jony Ive)، تأسیس شده بود. OpenAI در سال ۲۰۲۵ مبلغ ۶.۵ میلیارد دلار برای خرید این شرکت هزینه کرد تا تخصص لازم برای نقشه‌راه سخت‌افزاری خود را به‌دست آورد. آیو که سال‌ها با استیو جابز روی مشهورترین محصولات اپل کار کرده بود، اخیراً رابطه‌ای تیره با اپل داشته است.
نکته عجیب این است که با وجود تمام تنش‌ها، نام جانی آیو در اتهامات مستقیم این شکایت نیامده است. تحلیلگران گمان می‌کنند او یا مسیرهای خود را به‌طور کامل پوشانده، یا چنان قدرتمند است که نامش آورده نمی‌شود، و یا «کارهای کثیف» را به دیگران سپرده تا نامش پاک بماند.
طبق گزارش‌ها، OpenAI روی ۵ دستگاه سخت‌افزاری مختلف کار می‌کند که اولین آن‌ها یک بلندگوی هوشمند بدون صفحه نمایش است. سام آلتمن و جانی آیو در یک ویدئوی تبلیغاتی (که به دلیل فضای رمانتیکش به تی‌سِر «قرار عاشقانه» معروف شد)، گوشی‌ها و لپ‌تاپ‌های فعلی را «میراث قدیمی» نامیدند و قصد دارند دوران پس از اسمارت‌فون را تعریف کنند.
فشار مالی و بحران IPO
برخلاف مایکروسافت، OpenAI همچنان در حال سوزاندن سرمایه است و در آستانه عرضه اولیه سهام (IPO) قرار دارد. سرمایه‌گذاران اکنون به شدت روی سودآوری شرکت حساس هستند. ناپایداری‌های داخلی نیز به این وضعیت دامن زده است:
- تغییرات مدیریتی: خروج‌های پیاپی مدیران ارشد و انتقال کنترل محصول به گرگ بروکمن پس از ترک دائمی فوجی سیمو (مدیر AGI) به دلیل مسائل سلامتی.
- چرخش‌های استراتژیک: توقف پروژه‌هایی مثل Sora و Atlas برای تمرکز بر درآمدهای سازمانی و کدنویسی.
- ریسک مالی: کارشناسان حقوقی می‌گویند این پرونده ممکن است سال‌ها طول بکشد. مشخص نیست OpenAI در شرایط فعلی بتواند غرامت‌های میلیاردی احتمالی را پرداخت کند یا مجبور شود IPO خود را به تأخیر بیندازد و میدان را برای Anthropic خالی کند.
چالش‌های سخت‌افزاری و شکاف اعتماد
سخت‌افزار دنیای بی‌رحمی است. OpenAI می‌خواهد از تبدیل شدن به یک «مضحکه» مانند Humane AI Pin جلوگیری کند و برای این کار به دانش دقیق تولید اپل نیاز دارد. اما جایگزینی اسمارت‌فون با موانعی جدی روبروست:
- قفل اکوسیستم: کاربر بدون جایگزینی برای Gmail یا اینستاگرام، گوشی خود را رها نمی‌کند.
- مکانیسم ورودی: OpenAI روی زبان طبیعی شرط‌بندی کرده است، اما این فناوری هنوز در اجرای دستورات دقیق شکست می‌خورد.
- بحران توهم: در تست‌های واقعی، هوش مصنوعی هنوز در کارهای حساس خطا می‌کند. برای مثال، در یک مورد، AI لیستی از آدرس‌های شرکت‌ها را تولید کرد که ۶۰٪ آن‌ها کاملاً غلط بودند، اما مدل با اصرار ادعا می‌کرد درست هستند.
علاوه بر این، موجی از «پوپولیسم ضد هوش مصنوعی» در حال شکل‌گیری است. کاربران از نمایش تبلیغات در ChatGPT ناراحت‌اند و بسیاری تمایلی ندارند تمام داده‌های شخصی خود، از ایمیل‌ها تا اطلاعات پرواز را به دستگاهی بسپارند که توسط OpenAI مدیریت می‌شود.
در نهایت، تضاد اخلاقی عجیبی در این صنعت وجود دارد. آزمایشگاه‌های AI از یک سو علیه «دیستیلشن» (distillation) — یعنی استخراج دانش مدل‌ها توسط شرکت‌های چینی — نامه باز می‌نویسند، اما از سوی دیگر، تمام بیزنس خود را بر پایه استخراج غیرمجاز داده‌ها از اینترنت و کتاب‌ها بنا کرده‌اند. این شکایت اپل در واقع نماد برخورد این فرهنگ «همه چیز را بردار» با واقعیت‌های حقوقی است.
گام بعدی شما
- اگر در حوزه توسعه سخت‌افزار هستید، سیر پرونده‌های مالکیت معنوی اپل را دنبال کنید تا مرزهای قانونی Hiring در عصر AI را بشناسید.
- بررسی کنید آیا ابزارهای سخت‌افزاری جایگزین گوشی، واقعاً نیاز کاربری شما را پوشش می‌دهند یا صرفاً یک تفکر بازاریابی هستند.
- برای درک تفاوت بین «تولید محصول» و «نمایش تکنولوژی»، مقایسه Humane AI Pin و رویکرد جدید OpenAI را مطالعه کنید.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو