تصور کنید نویسندهای سالها روی رمان خود کار کرده است، اما نامهی رد یا پذیرش او توسط یک ماشین نوشته شده و بازاریابی کتابش توسط الگوریتمهایی مدیریت میشود که شرکتش علناً آنها را محکوم کرده است. این واقعیتِ تلخِ پشتپرده در بزرگترین خانههای نشر جهان است.
در حالی که غولهایی مثل هارپر کالینز (HarperCollins)، سایمون اند شوستر (Simon & Schuster) و هاشت (Hachette) در فضای عمومی علیه محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی موضع گرفتهاند، در خفا در حال ادغام هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) در قلب عملیات خود هستند. این چرخش استراتژیک باعث شورشی خاموش میان ویراستاران شده است؛ کارکنانی که معتقدند مدیران بهجای پرداخت دستمزدهای منصفانه، بودجه را صرف لایسنسهای نرمافزاری میکنند.
این تنش در حالی رخ میدهد که صنعت نشر با یک پارادوکس روبروست. این شرکتها از یک سو علیه غولهای فناوری به دلیل نقض حق چاپ شکایت میکنند و کتابهایی را که مشکوک به استفاده از مدلهای زبانی بزرگ (LLM) هستند لغو میکنند، اما از سوی دیگر همان ابزارها را برای انجام کارهای تکراری و خستهکننده (Grunt work) به کار میگیرند. این تقابل حقوقی در حالی شدت مییابد که بحرانهای گستردهای بر سر خسارات میلیاردی دانلود غیرقانونی کتابها پیش از این بحثهای جدی را درباره مالکیت معنوی در عصر دیجیتال برانگیخته است. برای خواننده عادی، این یعنی متنهای تبلیغاتی پشت جلد کتاب یا پیشنهادهایی (Pitches) که برای خبرنگاران ارسال میشود، دیگر حاصل تفکر انسانی نیستند و بهطور فزایندهای توسط ماشینها تولید میشوند.
همانطور که در تحلیلهای قبلی ما دربارهی امنیت مدلهای بازمتن اشاره کردیم، مرز بین بهرهوری و نقض حریم خصوصی در محیطهای شرکتی بسیار باریک است.
پشته مخفی هوش مصنوعی
به گزارش وایرد (Wired) که بر اساس مصاحبه با بیش از دو دوجین کارمند ناشناس تهیه شده، این ناشران از مدلهای کلود (Claude)، ChatGPT و جاسپر (Jasper) برای طیف گستردهای از وظایف عملیاتی استفاده میکنند. جاسپر در اینجا بهطور مشخص به عنوان یک پلتفرم عاملمحور (Agentic) توصیف شده است که وعده میدهد بتواند «جریانهای کاری بازاریابی را از ابتدا تا انتها» بهطور خودکار مدیریت کند.
این ابزارها برای موارد زیر به کار گرفته میشوند:
- نوشتن متون تبلیغاتی و کپیهای پشت جلد برای پلتفرمهای آمازون و گودریدز. این رویکرد شباهت زیادی به استراتژیهای جدید فروشندگان آمازون برای مدیریت مقیاسپذیر محصولات دارد که در آن تولید محتوا بهطور کامل به هوش مصنوعی سپرده شده است.
- تنظیم پیشنویس ایمیلها برای نمایندگان ادبی و تدوین نامههای رد درخواست.
- طراحی طرحهای جلد و تولید ویدیوهای تبلیغاتی.
- اجرای کامل جریانهای کاری بازاریابی از طریق پلتفرمهای عاملمحور.
- ارسال پیشنهاد کتاب به کتابفروشان، خبرنگاران، تولیدکنندگان محتوا و منتقدان.
در هارپر کالینز، مدیران ارشد ماهها پیش لایسنسهای کلود را از شرکت آنتروپیک (Anthropic) خریداری کردند. طبق گزارشها، وقتی شرکت در پیادهسازی این ابزارها به مشکل خورد، کارکنان ردهپایین و ارشد را مجبور کردند (یا به اصطلاح Voluntold کردند) تا به عنوان «قهرمانان هوش مصنوعی» عمل کنند. وظیفه این کارکنان این بود که در جلسات طوفان فکری ماهانه با سایر کارکنان شرکت، موارد کاربردی (Use cases) جدید برای این ابزارها پیدا کنند.
جزئیات اجرایی
جزئیات اجرایی این روند نشان میدهد که حداقل یک بخش در هارپر کالینز بهطور کامل به هوش مصنوعی روی آورده و از این نرمافزار برای تولید ویدیوهای بازاریابی استفاده میکند. همچنین، نوشتن متون تبلیغاتی (Publicity Copy) یکی از رایجترین کاربردها در هر سه شرکت هارپر کالینز، سایمون اند شوستر و هاشت است. با این حال، متخصصان روابط عمومی هشدار میدهند که این رویکرد «کوتهبینانه» است، زیرا همکاران رسانهای و خبرنگاران آستانه تحمل بسیار پایینی برای پیشنهادهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی دارند و بهسرعت آنها را تشخیص میدهند.
در مورد ارتباط با نمایندگان ادبی، نمایندگان OpenAI پیش از این کارگاهی را برای کارکنان سایمون اند شوستر برگزار کردند. یکی از توصیههای مشخص OpenAI این بود که از ChatGPT برای نوشتن ایمیلهای ارسالی به نمایندگان ادبی استفاده کنند.
مقاومت کارکنان و تضادهای اخلاقی
مقاومت داخلی در برابر این روند شدید است. در یک جلسه طوفان فکری در بهار ۲۰۲۴ در هارپر کالینز، کارکنان نگرانیهای جدی درباره هزینههای زیستمحیطی، قانونی و اخلاقی هوش مصنوعی مطرح کردند. گزارش شده است که مدیر جلسه این نگرانیها را صرفاً «هزینهٔ انجام کسبوکار» دانست و آنها را نادیده گرفت.
در پاسخ به این اعتراضات، شرکت متنی را به بخش هوش مصنوعی در پورتال آنلاین کارکنان خود اضافه کرد. در این پورتال ذکر شده که اگرچه هوش مصنوعی اثرات زیستمحیطی دارد، اما این اثرات «بخش کوچکی از کل ردپای کربن دیجیتال اکثر افراد» است.
بسیاری از کارکنان از این موضوع برآشفتهاند که شرکت برای لایسنسهای نرمافزاری سرمایهگذاری میکند، در حالی که میانگین حقوق سالانه کارکنان تازهکار در نیویورک در سال ۲۰۲۳ تنها ۴۷,۵۸۳ دلار بود. یک کارمند این فشار برای پذیرش هوش مصنوعی را «سیلی به صورت» کسانی دانست که برای دستمزد عادلانه میجنگند و اشاره کرد که شرکت پولی را صرف نرمافزاری کرده است که اکثر کارکنان در واقعیت آن را نمیخواستند.
تضاد میان نماینده و ویراستار
در همین حال، نمایندگان ادبی متوجه استفاده از هوش مصنوعی در نامههای رد درخواست از سوی ویراستاران «پنج بزرگ» شدهاند. آنها نشانههای کلاسیک مدل زبانی بزرگ (LLM) — مانند «قاعده سه تایی» در جملات و عبارتهای خاصی مثل «نه این، بلکه آن» (not this, but that) — را شناسایی کردهاند. این سوءظنها توسط کارکنان سایمون اند شوستر، هارپر کالینز و هاشت تأیید شده است.
این موضوع منجر به یک نبرد قراردادی جدید شده است؛ برخی نمایندگان اکنون بندهای مربوط به هوش مصنوعی را به قراردادها اضافه میکنند تا از ورود دستنوشتهها به مدلهای «حلقه-باز» (Open-loop) جلوگیری کنند. آنها میترسند که کپی کردن نوشتههای منتشرنشده در یک مدل ابری باعث شود این متون به دادههای آموزشی مدل تبدیل شوند و مالکیت معنوی نویسنده به خطر بیفتد.
برای کاهش این ریسک، برخی ویراستاران در هارپر کالینز از مدیران خود پرسیدند که آیا میتوانند دستنوشتههای کامل را در مدلهای حلقه-باز قرار دهند، اما تیم حقوقی شرکت به آنها دستور داد که این کار را انجام ندهند. دلیل این امر تفاوت مدلهای حلقه-باز با مدلهای «حلقه-بسته» (Closed-loop) است؛ مدلهای بسته در شبکههای ایزوله (Air-gapped) اجرا میشوند و نمیتوانند دادهها را با سرورهای ابری به اشتراک بگذارند.
نظارت و اتوماسیون
در سایمون اند شوستر، تنشها با آزمایش ابزار Skan AI بالا گرفت. این ابزار که توسط شرکت سرمایهگذاری KKR (خریدار این ناشر در سال ۲۰۲۳) توصیه شده بود، طبق وبسایتش به مدیران یک «پایگاه شواهدی» میدهد تا هزینهها را کاهش دهند، اتوماسیون را اولویتبندی کنند و «دستورات تحول در سطح هیئت مدیره» را اجرا نمایند.
کارکنان در پاسخ، نامهای باز به مدیرعامل، گرگ گریلی (Greg Greeley)، ارسال کردند و با قابلیتهای نظارتی این نرمافزار و ابزارهای «کشف اتوماسیون» آن مخالفت کردند؛ زیرا کارکنان میترسند این ابزارها برای رصد کردن و در نهایت جایگزینی آنها به کار رود. خبر این نامه در ۶ اکتبر در خبرنامه Book Gossip مجله نیویورک منتشر شد.
اگرچه گریلی در یادداشتی در ۶ اکتبر هرگونه تصمیم نهایی برای استفاده از این ابزار را تکذیب کرد و مدعی شد تا یک روز قبل از آن، مدارک مربوط به بررسیهای اولیه محصول «Blueprint» را ندیده بود، اما تحلیلهای پلتفرم Pangram نشان میدهد که بخشهایی از یادداشت او توسط هوش مصنوعی نوشته شده است.
شکاف شرکتی
مدیران ارشد، هوش مصنوعی را ابزاری برای بهرهوری میبینند. برایان موری (Brian Murray)، مدیرعامل هارپر کالینز، در کنفرانس جهانی رسانه و ارتباطات UBS اعلام کرد که هوش مصنوعی «فرصتهای بیشتری نسبت به ریسکها» دارد، بهویژه برای افزایش تعداد کتابهای صوتی و کتابهای ترجمهشده. در واقع، ویراستاران گزارش دادهاند که در نمایشگاههای سالانه کتاب فرانکفورت و لندن (جایی که ناشران آمریکایی حقوق بینالمللی را میخرند)، دستنوشتههای ترجمهشده توسط LLM را همراه با افشاحیه استفاده از هوش مصنوعی دیدهاند.
اما ویراستاران میگویند تعدیل نیروها باعث ایجاد «تیمهای اسکلتی» شده است؛ تیمهایی که تعدادشان از گروههای بزرگ به تنها ۵ یا ۶ نفر رسیده اما حجم کتابهایی که باید مدیریت کنند دو یا سه برابر شده است. آنها میگویند چون شرکت «میانبرهای هوش مصنوعی را به گلوی ما میچپاند»، مجبور به استفاده از آنها هستند.
سایر اقدامات شرکتی شامل مسابقهای در می ۲۰۲۴ در سایمون اند شوستر برای یافتن بهترین کاربردهای هوش مصنوعی بود که جایزه ۱۰,۰۰۰ دلاری برای برنده و ۵,۰۰۰ دلار برای دو نفر دوم در نظر گرفته بود. شرکت بعدها پس از اعتراضات کارکنان در جلسات عمومی (Town halls)، برخی از این فشارها را کاهش داد. علاوه بر این، آثار هوش مصنوعی در طرحهای جلد کتابهایی که توسط سایمون اند شوستر توزیع میشوند ظاهر شده و برخی ناشران خارجی توزیعکننده در این شرکت، بهطور آشکار به استفاده از هوش مصنوعی در طراحیهای خود اعتراف کردهاند.
پاسخ صنعت
هاشت اعلام کرده است که از هوش مصنوعی برای «مقاصد عملیاتی» جهت کمک به دسترسی بیشتر خوانندگان به کتابها حمایت میکند، اما مخالف استفاده «خلاقانه» یا ارتباط مستقیم با نویسندگان است. کارکنان این شرکت اکنون منتظر هستند تا ببینند سیاستها تحت مدیریت مدیر ارشد فناوری جدید، کارل هیکسون (Carl Hixson)، چگونه تکامل مییابد. هیکسون پیش از این مدیر فناوری در SRMG، شرکتی تحت حمایت دولت عربستان بود که بهطور گسترده از هوش مصنوعی عاملمحور استفاده میکند.
ویبکه گروتجن (Wibke Grutjen) از سایمون اند شوستر مدعی است که اگرچه ابزارهای سازمانی در دسترس هستند، اما استفاده از آنها اجباری نیست و هدف تنها «آزاد کردن زمان» برای تمرکز عمیقتر و کارهای خلاقانه در کنار نویسندگان است.
ناشران مستقل مانند Hub City Press معتقدند این وضعیت شکافی را ایجاد میکند. مگ رید، ناشر این مجموعه، میگوید در حالی که غولهای شرکتی به دنبال بهرهوری هستند، ناشران کوچک میتوانند از «نشر انسانمحور» به عنوان یک مزیت رقابتی استفاده کنند. به همین ترتیب، مایکل رینولدز از Europa Editions در کنفرانس New Voices New Rooms در بالتیمور، از کاربرد هوش مصنوعی در ترجمه ابراز هیجان کرد، هرچند ناشر او پیش از این به دلیل حذف نام مترجمان انسانی از روی جلدها مورد جنجال قرار گرفته بود.
نتیجهگیری نهایی
دن سینیکین، نویسنده کتاب Big Fiction، استدلال میکند که مدیران ارشد (C-suite) در پنج ناشر بزرگ، شباهت بیشتری به مدیران سایر شرکتهای بزرگ آمریکایی دارند تا ویراستاران خود. او معتقد است آنها صرفاً میخواهند ببینند تا کجا میتوانند پیش بروند و چه کارهایی را میتوانند بدون اینکه شورشی رخ دهد، به سر بزنند.
متخصصان صنعت، از جمله اما درایس از Triangle House Literary، خواستار دستورالعملهای شفاف و افشای استفاده از هوش مصنوعی هستند. یکی از کارکنان فعلی هارپر کالینز میگوید هیچ دستورالعملی درباره اینکه چه چیزی به نویسندگان یا نمایندگان گفته شود وجود ندارد، چون مدیران میدانند افشای این موضوع «یک طوفان عظیم» (Shitstorm) به پا میکند.
این تحول نشان میدهد که «جنگ هوش مصنوعی» در صنعت نشر، نه جنگ انسان در برابر ماشین، بلکه جنگ میان مدیران ارشد و کادر خلاق است. اولیها ابزاری برای حداکثر کردن سود میبینند و دومیها، جایگزینی برای قضاوت حرفهای انسان.
باید منتظر موج بعدی شکایتهای نویسندگان از ناشران بود، زیرا استفاده از دستنوشتهها در مدلهای حلقه-باز برای «بهرهوری عملیاتی» ممکن است منجر به نقضهای گسترده حق چاپ شود.
گام بعدی شما
- اگر نویسنده یا نماینده ادبی هستید، بندهای مربوط به «عدم استفاده از مدلهای حلقه-باز» را به قراردادهای خود اضافه کنید.
- در مکاتبات با ناشران بزرگ، به دنبال الگوهای تکراری LLM بگردید تا متوجه شوید با یک انسان طرف هستید یا ماشین.
- از ناشران درباره سیاستهای افشای استفاده از هوش مصنوعی در مراحل بازاریابی و ترجمه سوال کنید.
اما داستان سختافزاری این تحول حتی شگفتانگیزتر است — به تحلیل ما دربارهی تراشههای Blackwell مراجعه کنید.




گفتگو