اگر امروز برای پژوهش‌های حقوقی به جست‌وجوی وب یا مدل‌های عمومی تکیه می‌کنید، احتمالاً با نرخ خطای بالایی در استناد به پرونده‌ها مواجه هستید. اما حالا با Astra for Law، دقت استخراج منابع حقوقی ۴۰٪ بهبود یافته است. این رقم، تیتر اصلی پشت پرده‌ی عرضه این سامانه است.
به نقل از اعلام OpenAI در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، این زیرساخت تخصصی برای دفاتر حقوقی و شرکت‌های فناوری حقوقی طراحی شده است. این سامانه، قدرت GPT-6 Astra را با ابزارهای حاکمیتی سطح حرفه‌ای و یک شاخص جست‌وجوی اختصاصی حقوقی ادغام می‌کند.
کار حقوقی به دقتی نیاز دارد که مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) — مثل کتابخانه‌داری که میلیاردها صفحه را خوانده و حالا با همان لحن کتاب‌ها جواب می‌دهد — اغلب در ارائه آن شکست می‌خورند. در حالی که مدل‌های استاندارد ممکن است در استنادات دچار توهم (Hallucination) — یعنی وقتی مدل با اطمینان چیزی می‌گوید که اصلاً وجود ندارد، شبیه دوستی که خاطره‌ای را اشتباه تعریف می‌کند — شوند یا رویه‌های الزام‌آور را نادیده بگیرند، صنعت حقوق سال‌هاست که سعی دارد شکاف میان هوش مصنوعی پیشرو و الزامات سخت‌گیرانه رویه‌های قضایی را پر کند. همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی امنیت مدل‌های بازمتن اشاره کردیم، این عرضه در زمانی رخ می‌دهد که دفاتر حقوقی در حال گذار از مرحله آزمایش با چت‌بات‌ها به سمت ساخت جریان‌های کاری در سطح تولید (Production-grade) هستند.
موتور هوش مصنوعی
در هسته این سامانه، قدرت استدلال GPT-6 Astra با یک شاخص جست‌وجوی حقوقی شامل بیش از ۲۳۰ میلیون URL جفت شده است. این مجموعه عظیم شامل رویه‌های قضایی ایالات متحده، قوانین، مقررات، قواعد دادگاه و تصمیمات اداری است که به‌صورت روزانه به‌روزرسانی می‌شود تا تازگی اطلاعات حفظ شود.
طبق گزارش OpenAI، این شرکت با Free Law Project (سازمان غیرانتفاعی پشت پرده CourtListener) همکاری کرده تا مجموعه‌ی رویه‌های قضایی آن را ادغام کند. این اقدام تضمین می‌کند که مدل به بیش از ۹۹.۹٪ از رویه‌های قضایی منتشرشده و دارای اثر پیش‌داوران در آمریکا دسترسی دارد. این مبنی‌سازی (Grounding) — شبیه دانش‌آموزی که قبل از جواب دادن، اول کتاب درسی را باز می‌کند و از آن نقل می‌آورد — به مدل اجازه می‌دهد از جست‌وجوی ساده‌ی کلمات کلیدی فراتر رود و درک کند که چگونه مراجع خاص برای یک موقعیت یا پرونده‌ی مفروض، الزام‌آور (Binding) هستند.
این شاخص به‌گونه‌ای طراحی شده تا مکمل محتواهای دارای لایسنس و محصولات تخصصی باشد که دفاتر حقوقی در حال حاضر از تامین‌کنندگانی مثل Thomson Reuters دریافت می‌کنند. ترکیب GPT-6 Astra با این دستورالعمل‌های خاص برای تحلیل و نگارش حقوقی، قابلیت‌های کل حرفه وکالت را در تمامی مراحل تقویت می‌کند.
محک زدن تغییرات
برای اعتبارسنجی این سیستم، OpenAI آن را در برابر ۲۰۰ پرسش پژوهشی حقوقی از مجموعه اعتبارسنجی خصوصی Vals AI’s Legal Research Bench آزمایش کرد. این محک (Benchmark) به‌طور خاص اندازه‌گیری می‌کند که یک مدل تا چه حد در یافتن منابع و قطعات متنی مرتبط موفق است و پاسخ‌های پژوهشی حاصله تا چه اندازه با معیارهای سخت‌گیرانه ارزیابی مطابقت دارند.
نتایج تفاوت فاحشی را بین جست‌وجوی عمومی و مبنی‌سازی تخصصی حقوقی نشان می‌دهد، در حالی که هر دو سیستم روی بالاترین سطح تلاش برای استدلال (Reasoning Effort) تنظیم شده بودند:
- صحت (Correctness): سامانه Astra for Law در ۵۴.۰٪ پرسش‌ها تایید شد، در حالی که این رقم برای GPT-6 Astra با استفاده از جست‌وجوی استاندارد وب تنها ۳۸.۷٪ بود.
- کشف پرونده‌ها: سیستم تخصصی ۲۴٪ پرونده‌های مرجع بیشتری نسبت به مدل عمومی یافت.
- دقت (Precision): این مدل تا ۵۴٪ قطعات متنی مرتبط‌تری را از نظرات صحیح دادگاه استخراج کرد.
این معیارها زیربنای پژوهشی بسیار قوی‌تری را برای مشاوره در یک معامله، ارزیابی یک اختلاف یا تدوین یک استراتژی حقوقی فراهم می‌کند و مراجعی قابل‌اعتماد ارائه می‌دهد که یک وکیل می‌تواند به‌طور مستقل آن‌ها را بررسی و تایید کند.
ادغام در جریان کاری
پژوهش تنها گام اول در یک جریان کاری حقوقی است. Astra for Law شامل دستورالعمل‌های سفارشی برای تحلیل و نگارش است تا وکلا بتوانند نتایج پژوهش را بر اساس واقعیت‌های خاص مشتری به کار بگیرند، استدلال‌ها یا شرایط معامله را توسعه دهند و نقاط ابهام را شناسایی کنند.
این قابلیت اجازه می‌دهد هوش مصنوعی وظایف پیچیده‌ای را انجام دهد، از جمله:
- تفکیک حکم اصلی دادگاه (Holding) از سایر مشاهدات و نظرات جانبی.
- بررسی و پرداختن به پرونده‌های خاصی که ممکن است استدلال حقوقی وکیل را تضعیف کنند.
- توضیح اینکه چگونه یک استثنا در قرارداد، ریسک را بین طرفین جابه‌جا می‌کند.
- شناسایی دقیق رویه‌های مشابه و تطبیق الگوهای واقعیت (Fact Patterns) با دقتی بسیار بیشتر از سایر مدل‌های پیشرو.
OpenAI به دفاتر حقوقی اجازه می‌دهد ابزارهای اختصاصی خود را روی این زیرساخت بسازند. چند شرکت بزرگ پیش از این رابط‌های سفارشی و ادغام‌هایی با داده‌های اختصاصی خود ایجاد کرده‌اند:
- Sullivan & Cromwell تحلیل‌گری برای قراردادها ساخت که کتاب‌های راهنمای مذاکره (Playbooks) شرکت و رویه‌های منتخب را در بررسی یک معامله جدید به کار می‌گیرد. این ابزار به وکلا کمک می‌کند ریسک‌هایی را که هنگام خواندن همزمان چندین ماده قرارداد ظاهر می‌شوند شناسایی کنند و سپس این یافته‌ها را به اصلاحات پیشنهادی (Redlines) و پیش‌نویس توصیه‌های مشتری تبدیل کند.
- Ropes & Gray سیستمی برای بررسی دقیق (Diligence) معاملات ساخت تا وکلا بتوانند در اتاق داده‌ها (Data Room) سریع‌تر عمل کنند. این سیستم به آن‌ها کمک می‌کند یافته‌ها را به منبع اصلی برگردانند و سوالاتی را که می‌تواند بر یک تصاحب اثر بگذارد — مثلاً اینکه آیا قراردادهای کلیدی مشتریان نیاز به اطلاع‌رسانی یا رضایت دارند یا خیر — شناسایی کنند.
- Cooley ابزار "GO Public" را برای آوردن تخصص بازارهای سرمایه به فرآیند IPO توسعه داد. این ابزار در تدوین اسناد ثبت IPO و شناسایی ریسک‌ها برای مدیریت کمک می‌کند. وقتی جزئیات یک معامله تغییر می‌کند، این ابزار تغییرات را در سراسر اسناد ثبت برای بررسی جمعی اعمال می‌کند.
اعتماد و اکوسیستم
حریم خصوصی بزرگ‌ترین مانع پذیرش هوش مصنوعی در حقوق است. برای حل این مشکل، OpenAI برنامه «دسترسی مورد اعتماد» (Trusted Access Program) را برای دفاتر واجد شرایط معرفی کرد. این برنامه به وکلا و کارکنان تحت نظارت آن‌ها دسترسی به Astra for Law برای کارهای حرفه‌ای حقوقی را می‌دهد.
این پیشنهاد برای شرکت‌های منتخب شامل موارد زیر است:
- عدم ذخیره‌سازی داده‌ها (Zero Data Retention - ZDR) در سطح API.
- حذف پیش‌فرض بررسی‌های انسانی برای داده‌های مربوط به کاربران ChatGPT Enterprise.
همچنین OpenAI با Latham & Watkins، که پیشرو در حاکمیت هوش مصنوعی است، برای طراحی ویژگی‌های ایمنی حیاتی همکاری می‌کند. این همکاری شامل توسعه مجوزهای دسترسی به اطلاعات، دیوارهای اخلاقی (Ethical Walls)، دستورالعمل‌های مشتری و مکانیسم‌های نظارت سازمانی است.
برای جلوگیری از تبدیل شدن به یک جزیره بسته، ۲۶ پلاگین ساخته شده توسط شرکا عرضه شده است که ChatGPT را به ابزارهای تخصصی و پایگاه‌های دانش موجود متصل می‌کند. ادغام‌های کلیدی عبارتند از:
- iManage: اجازه می‌دهد وکیل یک پیش‌نویس مذاکره را در ChatGPT بنویسد و آن را مستقیماً در پرونده موضوعی (Matter File) ذخیره کند.
- Intapp: فعالیت‌هایی را که ممکن است نیاز به ثبت زمان (Time Entry) برای بررسی داشته باشند، شناسایی می‌کند.
- DeepJudge: معاملات پیشین را برای مقایسه وارد سیستم می‌کند.
- Thomson Reuters: ادغام با HighQ برای دسترسی به زمینه پرونده و پیش‌نمایش کانکتور CoCounsel Legal که به‌زودی عرضه می‌شود.
- ابزارهای عمومی: ادغام با ابزارهایی مانند Relativity و Clio.
علاوه بر این، ۹ پلاگین جامعه‌محور توسط وکلا و مهندسان حقوقی در LegalQuants، LECG و Skills.law، به همراه ۴۷ مهارت سفارشی که متخصصان می‌توانند آن‌ها را تطبیق دهند، عرضه شده است. برای حمایت بیشتر از نگارش، ChatGPT for Word اکنون به‌طور عمومی در دسترس است تا وکلا بتوانند در ابزار اصلی نگارش خود، متون را بازخوانی کنند، ویرایش‌های پیشنهادی بگیرند و خطاهای فرمت را شناسایی کنند.
چرخش راهبردی
این اقدام نشان‌دهنده تغییر رویکرد OpenAI از ارائه یک ابزار عمومی به ایجاد یک «سیستم‌عامل حقوقی» است. با اجازه دادن به شرکت‌ها برای اتصال رویه‌ها و قضاوت‌های شخصی خود، ارزش افزوده از دانش عمومی مدل به تخصص اختصاصی شرکت منتقل می‌شود. در همین راستا، OpenAI در حال گسترش مدل‌های تجاری خود است تا از طریق همکاری با شرکایی چون آمازون، مدیریت فضای تبلیغاتی و تعاملی برندها در محیط‌های گفتگو-محور را بهینه کند.
OpenAI برای بلندمدت روی حقوق سرمایه‌گذاری می‌کند؛ از جمله همکاری با Wachtell, Lipton, Rosen & Katz برای ترکیب تخصص این شرکت در دعاوی و امور شرکتی با پژوهش‌های پیشرو، تا بررسی شود که هوش مصنوعی چگونه می‌تواند از قضاوت‌های پیچیده حقوقی پشتیبانی کند.
برای متخصصان حقوقی، این یعنی هوش مصنوعی دیگر فقط یک دستیار نگارش نیست، بلکه شریکی در پژوهش است که می‌توان نتایجش را حسابرسی کرد. توانایی ردیابی پاسخ تا یک نظر دادگاه تأییدشده، ریسک «جعبه سیاه» را که همواره هوش مصنوعی حقوقی را گرفتار کرده بود، کاهش می‌دهد.
با این حال، اتکا به چند مدل بنیادی عظیم برای کل صنعت حقوق، وابستگی جدیدی ایجاد می‌کند. شرکت‌ها اکنون ریسک توهم را با ریسک «قفل‌شدگی پلتفرم» (Platform Lock-in) عوض می‌کنند، زیرا کتاب‌های راهنمای اختصاصی آن‌ها با اکوسیستم OpenAI گره می‌خورد.
وکلا و توسعه‌دهندگان اکنون می‌توانند از مدل "GPT-6 Astra Law" در منوی انتخاب یا از طریق API با شناسه gpt-6-astra-law از طریق برنامه دسترسی مورد اعتماد استفاده کنند. مشتریان API مانند Harvey و Legora نیز قادر خواهند بود بر پایه Astra for Law بسازند تا این سطح از هوش را به محصولات خود منتقل کنند.
گام بعدی شما
- اگر مدیر دفتر حقوقی هستید، قابلیت Zero Data Retention را در تنظیمات API بررسی کنید تا امنیت داده‌های مشتریان تضمین شود.
- برای کاهش زمان پژوهش، پلاگین‌های ادغام‌شده با iManage یا Thomson Reuters را در جریان کاری خود تست کنید.
- در پیش‌نویس‌های Word، از قابلیت‌های جدید ChatGPT برای شناسایی تناقضات در مفاد قراردادها استفاده کنید.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو