تصور کنید هر بار که سخت‌افزار جدیدی می‌خرید، مجبور باشید تمام نرم‌افزارهای خود را از ابتدا بازنویسی کنید. برای توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی، این کابوس دقیقا در لایه‌ی کامپایلر رخ می‌دهد و کوالکام قصد دارد با یک خرید استراتژیک، این گسست را برای همیشه ترمیم کند.
در ۲۹ جولای ۲۰۲۶، شرکت کوالکام (Qualcomm) خرید تمام‌سهامی استارتاپ مدولار (Modular) را نهایی کرد. طبق گزارش‌های رسمی، این معامله لایه نرم‌افزاری لازم برای فعال‌سازی سخت‌افزارهای هوش مصنوعی کوالکام در محیط‌های متنوع — از گوشی‌های موبایل گرفته تا مراکز داده عظیم — را فراهم می‌کند. این تراکنش حدود پنج هفته پس از اولین خبر رسمی به سرانجام رسید.
اکثر سخت‌افزارهای هوش مصنوعی از یک «شکاف نرم‌افزاری» رنج می‌برند؛ جایی که برنامه‌نویس باید کدها را برای هر تراشه متفاوت بازنویسی کند. کوالکام با جذب مدولار می‌خواهد این اصطکاک را حذف کند تا مدل‌ها بدون نیاز به بهینه‌سازی دستی، روی هر شتاب‌دهنده‌ای به‌طور بهینه اجرا شوند. این تغییر شبیه خرید یک مترجم همه‌کاره برای تراشه‌های هوش مصنوعی است تا توسعه‌دهندگان دیگر نگران جزئیات سخت‌افزاری زیر لایه کد نباشند.
همان‌طور که در تحلیل‌های پیشین ما درباره‌ی استراتژی‌های سخت‌افزاری لبه اشاره کردیم، تسلط بر لایه نرم‌افزاری تنها راه بقا در برابر انحصار انویدیاست.
جزئیات تراکنش
بر اساس مستندات سازمان بورس آمریکا (SEC)، کوالکام قصد دارد تا ۱۹.۲ میلیون سهم عادی خود را به‌عنوان یک عرضه خصوصی (Private Placement) به مالکان مدولار منتقل کند. از آنجایی که این‌ها سهام محدود شده (Restricted Shares) هستند و نه یک عرضه ثبت‌شده در بازار، سرمایه‌گذاران و کارکنان نمی‌توانند بلافاصله این سهام را در بازار آزاد بفروشند. همچنین ذکر شده است که اعداد نهایی ممکن است بر اساس تعدیلات زمان بستن قرارداد تغییر کنند.
کریس لَتْنر (Chris Lattner)، یکی از بنیان‌گذاران مدولار و چهره‌ای افسانه‌ای در طراحی کامپایلر، اکنون به‌عنوان نایب رئیس اجرایی نرم‌افزار و پلتفرم‌های پیشرفته هوش مصنوعی در کوالکام مشغول به کار است. ماموریت لَتْنر بسیار گسترده است و تمامی پلتفرم‌های کوالکام، از دستگاه‌های لبه (Edge) تا مراکز داده را شامل می‌شود.
تاریخچه مالی مدولار
مدولار پیش از این خرید، یک استارتاپ با پشتیبانی مالی گسترده بود که در سال ۲۰۲۲ توسط لَتْنر و تیم دیویس، هر دو از کارکنان سابق گوگل، تأسیس شد. این شرکت پیش از ادغام، در سه دور جذب سرمایه، مجموعاً ۳۸۰ میلیون دلار جمع‌آوری کرده بود.
به گزارش منابع مالی، مدولار در سپتامبر ۲۰۲۵ پس از جذب ۲۵۰ میلیون دلار سرمایه، به ارزش ۱.۶ میلیارد دلار رسید. این دور توسط صندوق US Innovative Technology متعلق به توماس تول مدیریت شد و DFJ Growth نیز به‌عنوان سرمایه‌گذار جدید در کنار حامیان قبلی یعنی General Catalyst و Greylock قرار گرفت. لازم به ذکر است که GV در اولین دور تأمین مالی در سال ۲۰۲۲ پیشگام بود. دیو مونیچلو از GV اشاره کرد که سرمایه‌گذاری‌های قبلی در SambaNova و Determined AI ثابت کرد که وقتی سخت‌افزارها به معماری‌های تخصصی و تکه‌تکه شده تبدیل می‌شوند، لایه نرم‌افزاری ارزش پایدارتری ایجاد می‌کند.
پشته فناوری مدولار
کوالکام برای اینکه این خرید صرفاً یک «جذب استعداد» (Talent Grab) نباشد و به یک تصاحب تجاری کامل تبدیل شود، خط تولید محصولات را دست‌نخورده حفظ کرده است. تیمی با بیش از ۱۳۰ نفر تا اواخر سال ۲۰۲۵ این مسیر را پیش بردند. دارایی‌های اصلی که همچنان عرضه و پشتیبانی می‌شوند عبارتند از:
- موجو (Mojo): یک زبان سیستم‌برنامه‌نویسی شبیه پایتون — مثل زبانی که هم سادگی پایتون را دارد و هم سرعت زبان‌های صنعتی — که برای نوشتن هسته‌های پرسرعت GPU و CPU طراحی شده است.
- مکس (MAX): چارچوبی تخصصی برای سرویس‌دهی به استنتاج (Inference) — یعنی لحظه‌ای که مدل واقعاً جواب تولید می‌کند، شبیه خودِ آشپزی نه دوره‌ی آموزش آشپز. این تمرکز بر بهینه‌سازی استنتاج در حالی رخ می‌دهد که شرکت‌هایی مانند Etched با تکیه بر سخت‌افزارهای تخصصی سعی دارند با به چالش کشیدن مدل‌های عمومی، کارایی استنتاج را افزایش دهند.
- ابر مدولار (Modular Cloud): پلتفرم ابری پشتیبان این ابزارها.
این محصولات همچنان روی CPUها، GPUها و NPUها، حتی سخت‌افزارهای غیر تولیدی کوالکام و سیلیکون‌های سفارشی دیگر، پشتیبانی خواهند شد.
اهداف مالی راهبردی
این خرید با اهداف تهاجمی سال مالی ۲۰۲۹ کوالکام (اعلام شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶) همسو است. این شرکت هدف ۴۰ میلیارد دلار درآمد غیر از گوشی‌های موبایل را دنبال می‌کند که تقریباً دو برابر هدف قبلی است و بیش از ۱۵ میلیارد دلار از این مبلغ به‌طور خاص از مراکز داده خواهد بود. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۹، گوشی‌ها تنها حدود یک‌سوم درآمد تراشه‌ای شرکت را تامین کنند و باقی آن از بخش‌های خودرو، رباتیک و استقرار لبه صنعتی (Industrial Edge) تامین شود.
کریستیانو آمون، مدیرعامل کوالکام، اعلام کرد که تیم مهندسی در حال ایجاد رویکردی «جدید و باز» برای توسعه نرم‌افزارهای هوش مصنوعی است که عملکرد را در هر سخت‌افزاری به حداکثر می‌رساند. کوالکام معتقد است «عملکرد به ازای هر وات» است که هزینه استنتاج را کاهش می‌دهد و در نهایت، هزینه است که تعیین می‌کند چه فناوری‌ای مقیاس‌پذیر شود.
در حالی که رقبایی مثل انویدیا (Nvidia) و ای‌ام‌دی (AMD) میلیاردها دلار روی لایه مدل‌ها سرمایه‌گذاری کرده‌اند — مانند شرط ۵ میلیارد دلاری AMD روی Anthropic یا سهام انویدیا در Safe Superintelligence — کوالکام بازی متفاوتی را پیش گرفته است. این رقابت در لایه مدل، مشابه توافقات کلان متا برای تامین زیرساخت‌های محاسباتی آنتروپیک است که نشان‌دهنده وابستگی شدید مدل‌های پیشرفته به قدرت پردازش است. آن‌ها با مالکیت کامپایلر و زبان برنامه‌نویسی، پل ارتباطی بین تراشه و توسعه‌دهنده را کنترل می‌کنند.
برای شما این یعنی سخت‌افزارهای نسل بعد هوش مصنوعی احتمالاً با عملکرد «روز صفر» (Day-Zero) عرضه می‌شوند؛ دیگر لازم نیست سال‌ها منتظر بمانید تا اکوسیستم توسعه‌دهندگان شکل بگیرد، چون زنجیره ابزارهای نرم‌افزاری درست در لحظه‌ای که سیلیکون به بازار می‌رسد، آماده خواهد بود.
این تغییر نشان می‌دهد که نبرد برای تسلط بر هوش مصنوعی از «چه کسی بزرگترین مدل را دارد» به «چه کسی کارآمدترین خط لوله (Pipeline) را دارد» تغییر یافته است. اگر لایه نرم‌افزاری پایدارترین ارزش را داشته باشد، کوالکام همین حالا کلیدهای این قلمرو را خریده است.
باید نظاره‌گر باشیم که Mojo تحت مالکیت شرکتی چگونه تکامل می‌یابد و آیا می‌تواند رویکرد باز خود را حفظ کند در حالی که اهداف سخت‌افزاری اختصاصی کوالکام را پیش می‌برد.
باید توجه داشت که رشد سریع نیاز به پردازش در این ابعاد، فشار را بر زنجیره تامین قطعات افزایش داده است؛ موضوعی که شرکت SK Hynix با برنامه‌های IPO خود در آمریکا سعی دارد با تامین حافظه‌های پیشرفته برای هوش مصنوعی پاسخ دهد.
گام بعدی شما
- اگر توسعه‌دهنده هستید، یادگیری زبان Mojo را شروع کنید تا بتوانید کدها را برای سخت‌افزارهای متنوع بهینه کنید.
- تغییرات در هزینه‌های استنتاج در مراکز داده کوالکام را دنبال کنید تا تاثیر این ادغام بر قیمت سرویس‌ها را بسنجید.
- بررسی کنید که آیا ابزارهای MAX با سخت‌افزارهای فعلی شما سازگار است یا خیر.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو