استعفای جنسن هوانگ: اف‌بی‌آی جاسوسی آلیس هوانگ را ثابت نکرد، خطر ضدجاسوسی باقیست

جنسن هوانگ، رئیس‌عامل انویدیا، روز چهارشنبه استعفا داد پس از گزارش‌های رسانه‌ای درباره رابطه‌اش با آلیس هوانگ، یک کارآفرین چینی‌تبار که اف‌بی‌آی پس از یک سال تحقیق نتوانست جاسوسی او برای چین را ثابت کند. سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا با وجود عدم قطعیت در مورد جاسوسی، این رابطه را یک خطر ضدجاسوسیِ جدی ارزیابی می‌کنند.

ارزیابی‌های اطلاعاتی متناقض

اف‌بی‌آی این پرونده را حداقل یک سال است بررسی می‌کند. مسؤولان دفتر مدیر ملی اطلاعات (ODNI)، از جمله کسانی که به جِی کلِیٹن (Jay Clayton) نزدیک هستند، برچسب «جاسوس» را «بیش‌ازحد کشیده» و «کاملاً دقیق نیست» خوانده‌اند. مسؤولان سی‌آی‌ای (CIA) قانع نشده‌اند که ارتباطات دزدشده ثابت کند آلیس هوانگ به‌صورت آگاهانه اطلاعاتی را به پکن منتقل کرده است. در مقابل، برخی مسؤولان ترامپ استدلال می‌دهند که باورپذیر نیست یک زن کارآفرینِ موفق چینی که به جنسن هوانگ دسترسی داشته، عامل (agent) حکومت چین نباشد. قانون امنیت ملی چین شهروندان را ملزم می‌کند در گردآوری اطلاعات برای حزب کمونیست چین کمک کنند. اطلاعات آمریکا ارتباطاتی را به دست آورده که نشان می‌دهد کسی با دسترسی نزدیک به جنسن هوانگ و انویدیا، منبع اطلاعاتی بوده که در جریان‌های اطلاعاتی چین ظاهر شده است. اف‌بی‌آی تغییر مسیر شغلی آلیس هوانگ از خبرنگار تلویزیون دولتی چین به زن کارآفرین با قدرت خرید غیرمعمول را نشانه‌ی مشکوک تلقی کرده است. تحقیقات پیشین نشان می‌دهد یک مدیر ارشد نزدیک به هوانگ رابطه مشکوک با جاسازان چینی داشته است.

پاسخ‌های سیاسی و قانونی

مارکو روبیو (Marco Rubio) وزیر خارجه، در بهار امسال یادداشتی صادر کرد که در آن از پیامدهای ضدجاسوسی این رابطه هشدار داده شده بود. روبیو در ماه مه، در حین پرواز ترامپ به چین، در هواپیما (Air Force One) رئیس‌جمهور را در جریان قرار داد — این ملاقات قبل از پیوستن جنسن هوانگ به ترامپ در آلاسکا رخ داد. تاد بلانچ (Todd Blanche)، دادستان کل، روز پنج‌شنبه اعلام کرد: «هیچ نتیجه‌گیری‌ای توسط وزارت دادگستری، یا توسط من، یا توسط مدیر اف‌بی‌آی پاتل در مورد اینکه او کیست یا نیست، حاصل نشده است.» ترامپ گفت: «مسئله بزرگ این است که آیا آن زن جاسوس بوده؟ و من نمی‌دانم آیا این تعیین شده است یا خیر. اما اگر جاسوس بوده باشد، بله. اگر جاسوس نبوده باشد، شاید وضعیت متفاوت باشد.» جیم هیمز (Jim Himes)، عضو ارشد کمیته اطلاعات مجلس، پس از جلسه‌ی طبقه‌بندی‌شده با عدم قطعیت خارج شد: «رابطه‌ی آلیس هوانگ با چینی‌ها چیست و ما چه می‌دانیم درباره‌ی اینکه چه تأثیری یا چه اطلاعاتی مبادله شده؟ چون تا امروز، من نمی‌دانم.»

تحقیق قاچاق تراشه و مگاسپید

وزارت دادگستری (DOJ) و وزارت بازرگانی (Commerce Department) از سال ۲۰۲۴ شرکت مگاسپید (Megaspeed) را در إطار پرونده‌ی گسترده‌تری از شرکت‌های پوسته (Shell Company) که تراشه‌های محدود شده انویدیا را به چین می‌برند، زیر نظر دارند. مگاسپید شرکتِ مقیم سنگاپور و یکی از بزرگ‌ترین خریداران تراشه‌های انویدیا (NVIDIA) است. مسؤولان کاخ سفید اکنون می‌پرسند چرا وزارت بازرگانی مگاسپید را در طول تحقیق در لیست موجودیت (Entity List) قرار نداد. لیست موجودیت تجارت با شرکت‌هایی را که ممکن است خطر برای امنیت ملی یا منافع سیاست خارجی آمریکا باشند، محدود می‌کند. یک مسؤول سابق وزارت بازرگانی گفت: «برای رسیدن به این نتیجه، عملیات اطلاعاتی لازم نبود» — چون جنسن هوانگ به طور عمومی از فروش بیشتر چیپ به چین دفاع می‌کرد. او افزود: یک «شکاف قانونی» (Regulatory Loophole) از قبل وجود داشت که قاچاق تراشه (Chip Diversion) را با منافع چین هم‌سو کرده بود.

چالش‌های گسترده‌تر ضدجاسوسی

قطعاً ربط دادن فعالیت‌های شهروندان چین به جاسوسیِ دولتی، مسئله‌ای همیشگی و پابرجاست. چین به طور روتین شهروندان خصوصی را ملزم می‌کند در خارج از کشور به دستور عمل کنند. یک مسؤول ارشد سابق ضدجاسوسی می‌گوید: «بسیاری از این افراد گناهشان فقط چینی بودن است.» جاشوا هاجز (Joshua Hodges)، کمیسر کمیسیون بازبینی اقتصادی-امنیتی آمریکا-چین (US-China Economic and Security Review Commission) و سابقاً کارمند شورای امنیت ملی در دوره اول ترامپ، توضیح می‌دهد: «ما بارها دیده‌ایم که چینی‌ها به طور شگفت‌انگیزی در استفاده از افراد هم به‌اختیار و هم بی‌اختیار ماهر هستند.» هاجز در مورد بلاغت هوانگ می‌گوید: توهین به «چین‌هراس‌ها» (China hawks) و خواندن آن‌ها «نشانِ شرم» (badge of shame) — «این به وضوح برای اینکه مردم از صحبت درباره این موضوع بکفند هدایت شده... شما یکی از بزرگترین مدیران عامل جهان را دارید که مردم را به خاطر دفاع از چیزی که به آن اهمیت می‌دهند، حمله می‌کند — این به وضوح فقط به یک کشور سود می‌رساند. و آن کشور چین است.» هاجز افزود: «در نهایت، آنچه ما معمولاً می‌بینیم این است که این افراد، در یک نقطه‌ی زمانی، متوجه می‌شوند که می‌دانند برای چه کسی کار می‌کنند و می‌دانند به چه مقاصدی کار می‌کنند.»

تحولات اضافی

گزارش‌های روز چهارشنبه شب حاکی از آن است که جنسن هوانگ به طور جداگانه رابطه‌ی نامشروعی با یک مرؤوس در انویدیا داشته است. انویدیا در مورد مسائل پرسنلی اظهار نظر نکرده است. کریستن هالمز (Kristen Holmes) و آلهاندرا خارامیو (Alejandra Jaramillo) از سی‌ان‌ان در تهیه این گزارش مشارکت داشته‌اند.

گام بعدی

• روی حرکات وزارت بازرگانی در مورد مگاسپید و لیست موجودیت تمرکز کنید — این نشان می‌دهد آیا واشنطن در بستن شکاف قانونی جدی است.
• نتیجه‌ی تحقیق اف‌بی‌آی را رصد کنید: اگر شواهد قابل محاکمه‌ای (Smoking Gun) پیدا شود، پیشوند جدیدی برای بررسی روابط شخصی مدیران تکنولوژی برقرار می‌شود.
• موضع انویدیا در ماه‌های آینده را بسنجید: تغییر لحن در دفاع از صادرات چیپ به چین، سیگنال انطباق با فشارهای واشنطن خواهد بود.