اگر مدیر عملیات در شرکتی هستید که برای کاهش هزینه‌های استنتاج به مدل‌های ارزان‌قیمت روی آورده، باید بدانید که ابزارهای محبوب شما به‌زودی ممکن است غیرقانونی شوند. دولت آمریکا در حال بررسی محدودیت‌های شدیدی است که استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی ساخت چین را برای شرکت‌های آمریکایی دشوار یا غیرممکن می‌کند.
به نقل از یک سخنگوی بی‌نام در CNBC در ۸ جولای ۲۰۲۶، استفاده از این مدل‌ها «نگرانی‌های جدی» ایجاد کرده است. دلیل اصلی این نگرانی، طراحی این مدل‌ها برای حذف نظرات مخالف و پیش‌برد روایت‌های رسمی دولت پکن است. در واقع این مدل‌ها مانند یک فیلتر ایدئولوژیک عمل می‌کنند که هر پاسخی را با معیارهای سیاسی چین می‌سنجند. این تنش‌ها در حالی شدت می‌گیرد که برخی متخصصان بر لزوم همکاری فوری آمریکا و چین برای جلوگیری از سقوط‌های امنیتی سیستمیک تأکید کرده‌اند.
این فشار سیاسی در حالی رخ می‌دهد که بازار هوش مصنوعی با نوسانات شدیدی روبه‌رو است. برای مثال، دولت آمریکا اخیراً شرکت Anthropic را تحت فشار گذاشت تا دو مدل خاص به نام‌های Mythos 5 و Claude Fable 5 را متوقف کند. همان‌طور که در پوشش پیشین ما درباره‌ی امنیت مدل‌های بازمتن اشاره کردیم، این بی‌ثباتی در قوانین داخلی، بسیاری از شرکت‌ها را به سمت شرق و جایگزین‌های چینی سوق داده است. این روند باعث شده تا استارت‌آپ‌های آسیایی مانند Sakana AI و ۳۶۰ چین برای مقابله با انحصار صادراتی شرکت‌های آمریکایی، مدل‌های جایگزین خود را معرفی کنند.
طبق گزارش Nikkei Asia، دلیل اصلی این چرخش، هزینه پایین و عملکرد رقابتی مدل‌های چینی است. برخی از نمونه‌های بارز این تغییر مسیر عبارت‌اند از:
- Coinbase: برایان آرمسترانگ، مدیرعامل این شرکت، تایید کرد که آن‌ها از مدل‌های GLM 5.2 (ساخت Z.Ai) و Kimi 2.7 (ساخت Moonshot) استفاده می‌کنند.
- Lindy: این استارتاپ برای مهار هزینه‌های عملیاتی صعودی، زیرساخت خود را به DeepSeek منتقل کرد.
- Uber و AirBnB: گزارش‌ها حاکی از آن است که این غول‌های فناوری در حال تلاش برای پذیرش مدل‌های چینی در سیستم‌های خود هستند.
با این حال، اجرای یک ممنوعیت کلی از نظر حقوقی پیچیده است. دولت می‌تواند قوانین خرید دولتی را تغییر دهد، اما محدود کردن انتخاب‌های بازار خصوصی ممکن است با قوانین آزادی بیان (First Amendment) در آمریکا تضاد داشته باشد. همچنین برخی شرکت‌ها راهکارهای جایگزین یافته‌اند؛ برای نمونه اپل در حال حاضر از هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — شبیه به یک دستیار هوشمند که بر اساس داده‌های محلی آموزش دیده — شرکت Alibaba برای آیفون‌های فروخته شده در چین استفاده می‌کند. این نگرانی از وابستگی به یک منبع واحد، تنها محدود به چین نیست و پیش‌تر رهبران G7 نیز درباره‌ی احتمال قطع دسترسی به مدل‌های پیشرفته آمریکایی به دلیل تهدیدات امنیت ملی هشدار داده بودند.
این وضعیت را می‌توان یک جنگ محافظت‌گرایی دیجیتال دوطرفه دانست. مقامات چینی نیز شرکت‌های داخلی خود را تحت فشار گذاشته‌اند تا از مدل‌های غربی دوری کنند. حتی وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین مدعی شده است که Claude Code متعلق به Anthropic دارای یک «درِ پشتی» (Backdoor) خطرناک برای جاسوسی است.
گام بعدی شما
- اگر از API مدل‌های چینی استفاده می‌کنید، استراتژی جایگزین برای مدل‌های داخلی یا متن‌باز را آماده کنید.
- هزینه‌های استنتاج را با مدل‌های کوچک‌تر (SLM) جایگزین کنید تا وابستگی به ارائه‌دهندگان خارجی کم شود.
- تغییرات در قوانین خرید دولتی آمریکا را رصد کنید تا روند تحریم‌ها پیش‌بینی شود.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است؛ برای درک اینکه چگونه محدودیت‌های تراشه بر این رقابت اثر می‌گذارد، به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو