تصور کنید در شهری شلوغ، تاکسی‌ای را سفارش دهید که نه تنها راننده‌ای ندارد، بلکه پیش از سوار شدن، دما و رایحهٔ کابین را دقیقاً مطابق سلیقهٔ شما تنظیم کرده است. این تجربه اکنون برای کاربران در گوانگژو از یک رویای آزمایشگاهی به یک محصول تجاری تبدیل شده است. در حال حاضر، هزینه یک سفر با تاکسی کاملاً خودران برای تستر‌های داخلی در گوانگژو تنها ۱ یوآن است، اما XPENG اکنون در حال عبور از دایرهٔ کارکنان خود است.
طبق اعلام رسمی شرکت XPENG در ۸ اکتبر ۲۰۲۶، ثبت‌نام عمومی برای سرویس روبوتاکسی XPENG YOYO آغاز شد. این اقدام نشان‌دهندهٔ گذار این شرکت از مرحلهٔ اعتبارسنجی فنی به بازارسازی در مقیاس وسیع است. در حال حاضر، ثبت‌نام از طریق کدهای دعوت در صفحهٔ اختصاصی YOYO در وب‌سایت رسمی شرکت انجام می‌شود. شرکت نام انگلیسی "YOYO" را به‌طور خاص برای شناسایی برند در سطح جهانی انتخاب کرده است؛ زیرا این نام کوتاه است، تلفظ آن آسان است و در محیط‌های زبانی مختلف، هنگام ورود سرویس به بازارهای خارج از چین، یکپارچه باقی می‌ماند.
زمینه استراتژیک
این تحول در حالی رخ می‌دهد که رقابت جهانی برای دستیابی به سطح ۴ (L4) خودران — یعنی سیستمی که در شرایط خاص نیازی به دخالت انسان ندارد — شدت یافته است. همان‌طور که در تحلیل‌های قبلی ما درباره‌ی زیرساخت‌های هوش مصنوعی فیزیکی اشاره کردیم، تفاوت اصلی در استراتژی است. در حالی که بسیاری از رقبا به حسگرهای گران‌قیمت لایدار (LiDAR) و نقشه‌های ایستا متکی هستند، XPENG روی استراتژی «هوش مصنوعی فیزیکی» شرط‌بندی کرده است. این رویکرد، خودرو را مانند پلی می‌بیند که هوش دیجیتال را به دنیای مادی می‌آورد و به‌طور مؤثری سیستم‌های کمک‌راننده را با خودرانی کامل ادغام می‌کند. این دیدگاه با رویکرد «هوش مصنوعی تجسم‌یافته» در مدیریت سفر که اخیراً در برخی مدل‌های چینی دیده شده، هم‌راستا است.
XPENG مسیر تکنولوژیک خود را کاملاً متفاوت از شرکت‌های سنتی L4 توصیف می‌کند. این شرکت با ایجاد پلی میان کمک‌راننده هوشمند سطح ۲ (L2) و رانندگی خودکار سطح ۴ (L4)، قابلیت‌های هوش مصنوعی انباشته‌شده در کسب‌وکار خودرویی خود را مستقیماً به برنامهٔ روبوتاکسی منتقل کرده است. این استراتژی تداوم‌بخش تلاش‌های صنعت برای تسریع رانندگی خودکار از طریق چرخه‌های داده‌ای است تا فاصله میان کمک‌راننده و خودرانی کامل پر شود.
بر اساس مستندات فنی، پلتفرم YOYO بر پایه یک ساختار یکپارچه عمودی بنا شده است:
جزئیات فنی
- قدرت محاسباتی: هر خودرو مجهز به چهار تراشه هوش مصنوعی Turing ساخت داخل است که ۳۰۰۰ TOPS توان پردازشی ارائه می‌دهند. XPENG ادعا می‌کند این بالاترین قدرت محاسباتی در خودروهای جهان است.
- هوش مدل: سیستم بر پایه مدل بزرگ VLA2.0 (بینایی-زبانی-عملگر) اجرا می‌شود.
- ناوبری: این روبوتاکسی بدون لایدار یا نقشه‌های باکیفیت (HD Maps) کار می‌کند؛ یعنی مثل انسانی که با دیدن محیط راهش را پیدا می‌کند، نه کسی که فقط به یک نقشهٔ دقیق وابسته است. این ویژگی به خودرو اجازه می‌دهد بدون نیاز به نقشه‌برداری‌های گسترده و پیش‌زمینه، با شهرهای جدید سازگار شود.
- یکپارچگی: ترکیب پلتفرم خودرو، تراشه‌های تورینگ، مدل VLA نسل دوم و تولید هوشمند در یک سیستم واحد و مقیاس‌پذیر.
این معماری به شرکای تجاری اجازه می‌دهد بدون ساخت سیستم از صفر، به‌سرعت متصل شده و خدمات جابه‌جایی خود را بر اساس نیاز بازار محلی، نیازهای کاربر و سناریوهای عملیاتی خاص شکل دهند.
نقشه راه ۲۰۲۶ شرکت XPENG شتاب سریع دستیابی به نقاط عطف را نشان می‌دهد. اولین واحدهای تولید انبوه — که XPENG آن‌ها را اولین روبوتاکسی‌های توسعه‌یافته در داخل چین می‌نامد که به تولید انبوه پیش‌نصب شده رسیده‌اند — در می ۲۰۲۶ از خط تولید گوانگژو خارج شدند. در جولای همان سال، شرکت زنجیره کامل خدمات تاکسی از رزرو تا پیاده کردن مسافر را تکمیل کرد. در اوت ۲۰۲۶، شرکت مجوزهای تست از راه دور را در گوانگژو دریافت کرد که به خودروها اجازه می‌دهد در جاده‌های درجه ۱، ۲ و ۳ بدون حضور رانندهٔ ایمن در صندلی راننده تردد کنند.
در داخل کابین، تمرکز بر تجمل و شخصی‌سازی است. کاربران ثبت‌نام شده می‌توانند دما و رایحهٔ کابین را از طریق اپلیکیشن پیش‌تنظیم کنند. فضای داخلی دارای صندلی‌های ضدجاذبه با قابلیت‌های تهویه، گرم‌کن و ماساژ است و در کنار آن یک صفحه نمایش سرگرمی بزرگ برای خدمات محتوایی قرار دارد. صندلی‌ها با یک لمس به چندین موقعیت مختلف تغییر حالت می‌دهند و خودرو شامل یک دستیار صوتی و سیستم سفارش آنلاین موبایلی است.
از منظر تجاری، هه شیائوپنگ (He Xiaopeng)، مدیرعامل شرکت، YOYO را نه فقط یک اپراتور ناوگان، بلکه یک فراهم‌کننده فناوری و توانمندکننده اکوسیستم می‌بیند. جریان درآمدها از فروش سخت‌افزار، هزینه‌های سرویس و اشتراک کمیسیون‌ها تأمین خواهد شد. XPENG با سپردن عملیات آفلاین به شرکای جهانی، قصد دارد پلتفرم نرم‌افزاری و خودرویی خود را در سطح جهانی گسترش دهد، بدون اینکه نیاز باشد هر ناوگان محلی را شخصاً مدیریت کند. این مدل توسعه جهانی مشابه برنامه‌های Waymo برای جایگزینی رانندگان در بازارهای استراتژیک است که بر همکاری‌های منطقه‌ای متکی است.
این استراتژی نشان‌دهنده یک چرخش در نحوه استقرار روبوتاکسی‌ها است. با حذف وابستگی به نقشه‌های HD، XPENG زمان «ورود» به شهرهای جدید را از چندین ماه به چند روز کاهش می‌دهد. این یک مزیت رقابتی عظیم در برابر شرکت‌های سنتی L4 است که با هزینه‌های بالای نقشه‌برداری از هر خیابان در بازارهای جدید دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
برای کاربر عادی، این به معنای آن است که گذار از «رانندگی کمکی» به «جابه‌جایی بدون راننده» به جای یک آزمایش آزمایشگاهی، به یک محصول تجاری تبدیل شده است. توانایی شخصی‌سازی محیط سفر پیش از سوار شدن، تاکسی را از یک وسیله کاربردی به یک سالن استراحت متحرک تبدیل می‌کند.
XPENG قصد دارد در طول سال ۲۰۲۶ اعتبارسنجی عملیاتی را در گوانگژو تحت مجوز عملیات نمایشی L4 ادامه دهد. مدل نسل جدید روبوتاکسی برای سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است و پس از آن استقرار جهانی گسترده‌تری فراتر از شهر مدل گوانگژو آغاز خواهد شد.
گام بعدی شما
- بررسی مدل‌های VLA (بینایی-زبانی-عملگر) برای درک نحوه تعامل مدل‌های هوش مصنوعی با محیط فیزیکی.
- دنبال کردن نتایج عملیاتی YOYO در گوانگژو برای سنجش نرخ خطای ناوبری بدون نقشه.
- تحلیل مدل درآمدی «فراهم‌کننده اکوسیستم» در مقابل «اپراتور ناوگان» در صنعت حمل‌ونقل.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول در تراشه‌های تورینگ حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی شتاب‌دهنده‌های اختصاصی AI مراجعه کنید.
گفتگو