هر چیزی که در داتهوش منتشر شده، به ترتیب زمان. تازههای کمتر از یک ساعت با نشانک زنده مشخص شدهاند.

کتابخانهی xFormers با جایگزینی محاسبات سنگین ماتریسی با هستههای بهینه، مصرف حافظهی GPU را برای مدلهای با پنجرههای متنی بلند به شدت کاهش میدهد. این ابزار با پیادهسازی تکنیکهایی مانند GQA، مسیر دستیابی به مدلهای کارآمدتر در سختافزارهای محدود را هموار میکند.

یک توسعهدهنده با انتقال کارهای ساده به مدلهای ارزانقیمت و رزرو مدلهای سطحبالا برای پرسوجوهای پیچیده، صورتحساب ماهانه OpenAI خود را ۶۰٪ کاهش داد. این استراتژی ثابت میکند که در ۷۳٪ از حجم کاری تولید، مدلهای گرانقیمتی مثل GPT-4o بازدهی اضافهای در رضایت کاربر ایجاد نمیکنند.

یک پرامپتِ خوب مثلِ یک قالبِ آماده است: کپی میکنی، جای خالیها را پر میکنی، و در چند ثانیه یک جوابِ بهدردبخور میگیری. این فهرست، ده پرامپت برای کارهای روزمره است — ایمیلِ حرفهای، خلاصهٔ یک متن، سادهکردنِ یک موضوع، ویرایش، کمک به تصمیم، برنامهریزی، یادگیریِ یک مهارت، آمادهشدن برای گفتوگو، ایدهپردازی و حلِ مشکل — که همین حالا میتوانی برداری و با عوضکردنِ کلماتِ داخلِ کروشه استفاده کنی. همه یک الگوی مشترک دارند (دقیق بگو چه کاری، برای چه کسی، در چه قالبی)، پس میتوانی روی هر کاری پیادهشان کنی. یک نکتهٔ صادقانه: پرامپتِ خوب کیفیت و نظمِ جواب را بالا میبرد، اما چیزی را که مدل نمیداند به او نمیآموزد و جلوی اشتباه را کامل نمیگیرد — هر چیزی را که فکت است خودت راستیآزمایی کن.

پلتفرم VTrade چارچوب جدیدی برای تزریق دادههای خصوصی و ابزارهای شخصی به Copilot خود معرفی کرد. این سیستم با استفاده از یک «شکاف سختافزاری رمزنگاریشده»، اجازه نمیدهد عاملها بدون تأیید انسانی معامله کنند.

راهنمای عملی خانواده مدلهای SmolLM2 تفاوتهای حیاتی بین مدلهای بنیادی، تنظیمشده برای دستورات و مدلهای گفتگو-محور را بررسی میکند. درک این سه مرحله آموزشی توضیح میدهد چرا یک مدل ممکن است به جای دستیار بودن، صرفاً نقش یک تکمیلکننده متن را ایفا کند.

مدیریت عملیات یادگیری ماشین یا MLOps با یکپارچهسازی علم داده و عملیات، مانع از افت عملکرد مدلها در محیط واقعی میشود. این رویکرد از طریق نظارت مستمر، مشکلاتی نظیر رانش مدل و کیفیت دادهها را حل میکند.

یادگیریِ انگلیسی برای خیلیها سرِ سه چیز گیر میکند: هزینهٔ کلاس، نبودِ کسی برای تمرینِ مکالمه، و خجالت از اشتباه. هوش مصنوعی هر سه را برمیدارد — یک مدلِ زبانی میتواند نقشِ معلمِ خصوصیای را بازی کند که همیشه در دسترس است، بینهایت صبور است، قضاوتت نمیکند، و خودش را با سطحِ تو تطبیق میدهد. جایگزینِ کاملِ معلمِ انسانی یا مواجههٔ واقعی نیست، اما بهعنوانِ ابزارِ تمرینِ روزانه کمنظیر و رایگان است. از آن برای مکالمه، تصحیحِ نوشته (و پرسیدنِ «چرا»)، واژگان در بافت، گرامرِ سادهشده، ترجمهٔ فعال و خواندنِ متن در سطحِ خودت استفاده کن. محدودیتها را هم بدان: چتِ متنی تلفظت را نمیشنود، گاهی با اطمینان اشتباه میگوید، و جای تمرینِ واقعی را نمیگیرد. کلید، پانزده دقیقهٔ منظمِ روزانه است.

عاملهای هوش مصنوعی بهدلیل پراکندگی APIهای خردهفروشی در اجرای خریدهای آنلاین ناکارآمد هستند. CLI Market با ایجاد یک API استاندارد و یکپارچه برای ۳۸ خردهفروشی در ۸ کشور، این مانع زیرساختی را برطرف کرده است.

یک برنامهنویس با استفاده از خبرنامهای تخصصی و مدل درآمدی مبتنی بر کمیسیونهای تکرارشونده، درآمد ماهانه ۴۸۷ دلاری ایجاد کرده است. تمرکز این استراتژی بر جایگزینی پرداختهای یکباره با اشتراکات ماهانه ابزارهای هوش مصنوعی است.

دولت آمریکا بهدلیل نگرانیهای امنیت ملی، شرکت Anthropic را مجبور به توقف دسترسی به مدل کدنویسی Fable 5 کرد. این اتفاق ریسک وابستگی کسبوکارها به یک مدل واحد را برجسته کرد و نیاز به استقرار مدلهای محلی و پروتکلهای باز را تقویت کرد.

شرکت HPE برای جذب کاربران VMware، لایسنسهای نرمافزاری VM Essentials را بهصورت رایگان عرضه میکند تا هزینه همزمان دو بستر مجازیسازی را حذف کند. با این حال، کمبود سختافزار و قیمت بالای رم ممکن است این انتقال را متوقف کند.

天 James Webb تلسکوپ فضایی جیمز وب تایید کرد که تجمعات ستارهای ترزان ۵ یک خوشه ساده نیست، بلکه تکهای فسیلی از دوران اولیه شکلگیری راه Milky Way است. این کشف با شناسایی چهار مرحله مجزای ستارهزایی، نقشهی ساختاری مرکز کهکشان ما را بازنویسی میکند.

شرکت اسنپ با معرفی عینک Specs، سختافزاری ۲۱۹۵ دلاری را به عنوان یک «کامپیوتر شفاف» معرفی کرد. این محصول بهجای تمرکز بر هوش مصنوعی، بر لایهگذاری اطلاعات دیجیتال روی دنیای واقعی و حفظ حریم خصوصی تأکید دارد.

انویدیا ابزار cuTile Rust را معرفی کرد تا برنامهنویسان بتوانند کرنلهای GPU را با امنیت حافظه و بدون ریسک Data Race بنویسند. این سیستم عملکردی نزدیک به cuBLAS دارد اما خطاهای رایج برنامهنویسی سطح پایین را حذف میکند.

اسپیساکس با خرید استارتاپ Cursor به ارزش ۶۰ میلیارد دلار، ارزش بازار خود را به ۲.۶ تریلیون دلار رساند. این اقدام تلاش ایلان ماسک برای تبدیل شرکتش به یک غول هوش مصنوعی است، آن هم در حالی که شرکت با ضررهای میلیاردی دستوپنج نرم میکند.

مایکروسافت برای کنترل هزینههای سرسامگیر کاربران حرفهای، مدل قیمتگذاری Copilot Cowork را از اشتراک ثابت به پرداخت بر اساس میزان مصرف تغییر میدهد. این شرکت همچنین احتمالاً از مدل ارزانتر DeepSeek V4 برای کاهش هزینههای عملیاتی استفاده خواهد کرد.

یک مدلِ هوش مصنوعی، بسته به اینکه چطور بپرسی، یا جوابی سطحی میدهد یا جوابی واقعاً بهدردبخور — و این مهارت رایگان است و روی هر ابزاری (چتجیپیتی، کلود، جمنای) یکسان کار میکند. شش عادت بیشترِ کار را پوشش میدهد: دقیق باش و زمینه بده، نقش بده، مثال نشان بده، قالب بخواه، کارِ بزرگ را بشکن، و آن را یک گفتوگو بدان نه یک جستوجوی تکمرحلهای. برای فارسیزبانها: مدلها بیشتر انگلیسیاند، پس برای موضوعهای فنیِ سخت، کدنویسی یا استدلال، گاهی پرامپتِ انگلیسی جوابِ بهتری میگیرد (فقط بگو به فارسی پاسخ بده)؛ برای نوشتنِ فارسیِ روزمره، فارسی کاملاً خوب است. و محدودیتِ صادقانه: حتی پرامپتِ عالی هم چیزی را که مدل نمیداند به او نمیآموزد و جلوی «توهم» را کامل نمیگیرد — پس همیشه فکتها را راستیآزمایی کن.

هوش مصنوعی حالا میتواند عکس، ویدیو و صدای جعلیِ باورپذیر بسازد که در شبکههای اجتماعی و پیامرسانها سریع پخش میشود — برای فریب، شایعه یا کلاهبرداری. تشخیصِ این جعلها حالا یک مهارتِ روزمره است. نشانههای ظاهری (دست و انگشتِ نادرست، نوشتهٔ درهمِ داخلِ تصویر، پوستِ بیشازحد صاف، پسزمینهٔ کجومعوج؛ در ویدیو، ناهماهنگیِ لب و پلکزدنِ غیرطبیعی) کمک میکنند — اما چون مدلها بهتر میشوند، این نشانهها کمرنگ میشوند. دفاعِ پایدار، بررسیِ منبع و شک است: جستوجوی معکوسِ تصویر، سنجشِ اینکه چه کسی منتشرش کرده، و شک به محتوای بیشازحد شوکهکننده یا احساسی. پیش از باور و بازنشر، یک لحظه مکث کن.

ایران استعدادِ فنیِ قوی دارد، اما در هوش مصنوعی فاصلهاش با آمریکا و چین زیاد است. علتش یک شکستِ واحد نیست، چند سدِ ساختاری است: شکافِ محاسبات و سختافزار (تحریم دسترسی به تراشههای پیشرفته و ابرِ جهانی را محدود کرده)، شکافِ سرمایه (آموزشِ مدلهای پیشرو صدها میلیون دلار است)، دسترسیِ محدود به اکوسیستمِ جهانی، و دشواریِ نگهداشتنِ استعداد. کپیِ مسیرِ آمریکا و چین واقعبینانه نیست — آنها تراشه، سرمایه و مقیاسی دارند که ایران ندارد. راهِ واقعبینانه، بازی با نقاطِ قوت است: ساختن روی مدلهای متنباز بهجای از صفر، تخصص در دادهٔ زبانیِ فارسی، تمرکز بر هوش مصنوعیِ کاربردی برای مسئلههای داخلی، و نگهداشتنِ استعداد. شکاف بزرگ است، اما با انتخابِ زمینِ درست — متنباز، فارسی، کاربردی — قابلِ جبران است.

نسخه ۶.۷ محیط دسکتاپ KDE Plasma با تمرکز بر انعطافپذیری در چیدمانهای چند-مانیتوری و بهبودهای ساختاری در مدیریت سختافزار منتشر شد. این بهروزرسانی قابلیتهای کلیدی نظیر دسکتاپهای مجازی مجزا برای هر صفحه و قطع سریع میکروفون را به ارمغان آورده است.

نسخه بتای AnduinOS 2.0 با بازطراحی کامل معماری و جایگزینی سیستمهای سنتی با ساختار ماژولار مبتنی بر XML عرضه شد. این سیستمعامل با تمرکز بر حریم خصوصی، تجربهای شبیه به ویندوز را با سرعت اجرای برنامهها و فهرستبندی فایلهای بسیار بالاتر از توزیعهای استاندارد ارائه میدهد.

اپل و گوگل در حال جایگزینی منوهای پیچیده اتوماسیون با توصیفات متنی ساده هستند. کاربران اکنون میتوانند میانبرها و ویجتهای پیچیده را صرفاً با توصیف هدف خود برای سیری یا جمینای بسازند.

انتخاب چمنزن رباتیک بیش از آنکه به برند وابسته باشد، به تکنولوژی ناوبری و عوارض زمین بستگی دارد. سیستمهای جدید مبتنی بر هوش مصنوعی نصب سادهتری دارند اما در محیطهای پیچیده هنوز از مدلهای سیمی یا GPS عقبتر هستند.

هستهی لینوکس ۷.۱ با معرفی درایور بومی NTFS، سرعت نوشتن دادهها را تا ۱۱۰٪ افزایش داد. این بهروزرسانی با حذف پشتیبانی از پردازندههای قدیمی، امنیت و کارایی سیستم را در سختافزارهای مدرن بهینه کرده است.

در حالی که تمرکز اپل بر هوش مصنوعی است، iOS 27 ابزارهای کاربردی جدیدی برای مدیریت حافظه و پایداری شبکه معرفی کرده که روی سختافزارهای قدیمیتر نیز اجرا میشوند. این بهروزرسانی چرخه ارتقای سختافزاری را با بهبود بهرهوری دستگاههای قدیمیتر به تأخیر میاندازد.

توزیع RakuOS با معرفی یک سیستم ترکیبی، امنیت هسته غیرقابل تغییر را با انعطافپذیری مدیریت بستههای بومی ادغام کرده است. این سیستم اجازه میدهد کاربران بدون بهخطر انداختن پایداری سیستم، نرمافزارها را مستقیماً از طریق DNF نصب کنند.
کیبوردهای پیشفرض اندروید برای تغذیه قابلیتهای هوش مصنوعی، دادههای کاربر را جمعآوری میکنند. کاربران میتوانند یا تنظیمات حریم خصوصی Gboard را سختگیرانه کنند یا به جایگزینهای بازمتن و محلی مانند FUTO روی آوردند.

پژوهشگران حفرهای امنیتی به نام SearchLeak کشف کردند که امکان سرقت کدهای تأیید دو مرحلهای و ایمیلهای داخلی کاربران مایکروسافت کوپایلوت را فراهم میکند. این اکسپلویت با استفاده از موتور جستجوی بینگ به عنوان یک پل ارتباطی، فیلترهای امنیتی را دور میزند.

شرکت AMD از طریق یک بهروزرسانی پنهانی، قابلیت رمزنگاری حافظه (TSME) را از پردازندههای مدل مصرفکننده حذف کرد. این اقدام، لایهای حیاتی از امنیت سختافزاری را تنها به مدلهای گرانقیمت PRO محدود میکند.

شرکت اسپیسایکس در قراردادی به ارزش ۶۰ میلیارد دلار، مالکیت Anysphere (توسعهدهنده Cursor AI) را به دست آورد. هدف ایلان ماسک ادغام مهندسی کد خودکار در زیرساختهای هوافضا و ماهوارهای است.