اگر امروز برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به دو سرور نیاز دارید، با سخت‌افزار جدید فوجیتسو تنها یک دستگاه همان حجم از پردازش را انجام می‌دهد. این یعنی نیمی از قبض برق و نیمی از فضای اشغال‌شده در مرکز داده شما حذف می‌شود. این بهره‌وری به سازمان‌ها اجازه می‌دهد پلتفرم‌های قدرتمند هوش مصنوعی را در مراکز داده معمولی که از سیستم‌های خنک‌کننده هوا استفاده می‌کنند مستقر کنند و دیگر نیازی به زیرساخت‌های گران‌قیمت و تخصصی خنک‌کننده مایع نباشد. این دستاورد در راستای اهداف بلندمدت این شرکت است که پیش‌تر در گزارشات مربوط به کاهش مصرف برق استنتاج هوش مصنوعی به آن اشاره شده بود.
این جهش در حالی رخ می‌دهد که گسترش هوش مصنوعی زاینده (Generative AI) — شبیه به ساختن یک شهر بزرگ در زمینی کوچک که برق کافی ندارد — باعث کمبود جهانی منابع محاسباتی و جهش شدید تقاضا برای انرژی شده است. بسیاری از سازمان‌ها اکنون برای حفظ محرمانگی داده‌ها و جلوگیری از انتقال اطلاعات به ابرهای شخص ثالث، به زیرساخت‌های درون‌سازمانی (On-premises) روی آورده‌اند. فوجیتسو با تولید تمام زنجیره تأمین در داخل ژاپن، روی مفهوم هوش مصنوعی حاکمیتی (Sovereign AI) شرط‌بندی کرده است؛ یعنی زیرساختی که در آن تمام مراحل تأمین قطعات شفاف، قابل ردیابی و تحت کنترل باشد.
زمینه و محرک‌های بازار
ظهور هوش مصنوعی زاینده چالش‌های مدیریتی و اجتماعی قابل‌توجهی ایجاد کرده است. افزایش سریع تقاضا برای توان الکتریکی باعث شده است که پردازنده‌هایی با مصرف انرژی پایین برای سازمان‌هایی که بودجه‌های محدودی برای برق دارند، به یک ضرورت تبدیل شوند.
ریسک‌های ژئوپلیتیک نیز نیاز به پلتفرم‌هایی را تشدید کرده است که قابلیت اطمینان زنجیره تأمین را تضمین کنند. سازمان‌ها به طور فزاینده‌ای به دنبال استقلال و پاسخگویی هستند و زیرساخت‌هایی را می‌طلبند که قابلیت عملیاتی بالا و شفافیت کامل در مورد منشأ قطعات را فراهم کند. این رویکرد در تضاد با استراتژی‌های گسترش سریع در مناطق مختلف است، مشابه آنچه OpenAI برای توسعه زیرساخت‌های محاسباتی خود در مالزی دنبال کرد.
علاوه بر این، محدودیت‌های فیزیکی مراکز داده — به ویژه فضای نصب و فقدان سیستم‌های تخصصی خنک‌کننده با آب — مانعی برای گسترش هوش مصنوعی شده است. نیاز مبرمی به پلتفرم‌های استنتاج هوش مصنوعی وجود دارد که بتوانند در محیط‌های استاندارد، بدون نیاز به بازسازی‌های گران‌قیمت زیرساختی، فعالیت کنند.
معماری پردازنده FUJITSU-MONAKA
به نقل از گزارش رسمی global.fujitsu در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، پردازنده FUJITSU-MONAKA از یک طراحی پیشرفته‌ی انباشته‌ی ۳ بعدی (3D-stacked) استفاده می‌کند. این تراشه برای بهینه‌سازی هزینه و عملکرد، هسته اصلی را با فناوری ۲ نانومتری و بخش‌های حافظه پنهان (Cache) و ورودی/خروجی (I/O) را با فناوری ۵ نانومتری ساخته است. این معماری بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از پروژه‌ای است که توسط سازمان توسعه فناوری صنعتی و انرژی جدید (NEDO) حمایت مالی شده است.
مشخصات فنی کلیدی این پردازنده عبارت است از:
- حداکثر فرکانس کاری: ۳.۸ گیگاهرتز
- سرعت انتقال حافظه: ۸۸۰۰MT/s
- شتاب‌دهنده‌ی سخت‌افزاری برای عملیات ماتریسی از طریق دستورالعمل‌های اختصاصی
- پشتیبانی از عملیات برداری SVE2 و بهینه‌سازی نرم‌افزاری
- فناوری ولتاژ فوق‌پایین برای بهره‌وری انرژی حداکثری
این ویژگی‌ها باعث می‌شود توان عملیاتی استنتاج (Inference) — لحظه‌ای که مدل واقعاً جواب تولید می‌کند، مثل خودِ آشپزی و نه دوره‌ی آموزش آشپز — دو برابر پردازنده‌های رقیب شود. در این رقابت سخت‌افزاری، تلاش برای کاهش وابستگی به انویدیا شدت یافته است، تا جایی که تراشه‌های جدیدی مانند Jalapeño برای به چالش کشیدن برتری Blackwell طراحی شده‌اند. همچنین ادغام Arm CCA برای محاسبات محرمانه تضمین می‌کند داده‌های موجود در حافظه رمزنگاری شده و حتی از دسترس نرم‌افزارهای مدیریتی مانند هایپروایزرها یا دسترسی‌های سطح سیستم‌عامل خارج باشند.
زیرساخت سرور حاکمیتی
فوجیتسو این تراشه را در قالب Fujitsu MONAKA Server عرضه می‌کند که تماماً در ژاپن طراحی، توسعه و تولید شده است تا برای کاربردهای حاکمیتی مورد استفاده قرار گیرد. تولید این سرورها در کارخانه کاساشیما (Kasashima Plant) فوجیتسو انجام می‌شود. این تولید داخلی، ردیابی کامل قطعات را از طریق شفاف‌سازی منشأ اجزا و تاریخچه ساخت ممکن می‌کند که یک الزام حیاتی برای بخش‌های امنیت ملی و دفاعی است.
از نوامبر ۲۰۲۶، فوجیتسو چندین پیکربندی را به اپراتورهای مرکز داده، سازمان‌های تجاری و بخش دانشگاهی در ژاپن و اروپا ارائه خواهد داد:
- سرورهای ۱U رکمونت (با یک یا دو پردازنده) که برای عامل‌های هوش مصنوعی و استنتاج بهینه شده‌اند.
- سرورهای ۲U رکمونت (با دو پردازنده) برای مصارف عمومی سازمانی.
- سرورهای چندگره (Multi-node) ۲U (شامل چهار گره، هر گره با دو پردازنده) که به طور خاص برای محیط‌های دانشگاهی و محاسبات سریع (HPC)، تحلیل‌های سیال و مدل‌های جایگزین (Surrogate Models) طراحی شده‌اند.
مدل ۱U از فناوری CDI/CXL (زیرساخت مجزای ترکیب‌پذیر و لینک اکسپرس محاسباتی) استفاده می‌کند. این فناوری اجازه می‌دهد تخصیص بهینه حافظه و شتاب‌دهنده‌ها فراتر از مرزهای فیزیکی یک سرور واحد صورت گیرد. این رویکرد مشکل رایج «دیوار حافظه» (Memory Wall) در استنتاج هوش مصنوعی را حل می‌کند؛ جایی که مدل‌های بزرگتر از رم محلی سرور هستند و سیستم را قادر می‌سازد تا به طور منعطف با مدل‌های هوش مصنوعی مقیاس‌بزرگ آینده و تغییرات حجم کاری سازگار شود.
بهره‌وری و پایداری
مدیریت حرارتی محور اصلی این طراحی است. با بهره‌گیری از فناوری‌های خنک‌کننده که طی سال‌ها توسعه یافته‌اند، این سرورها می‌توانند در دمای محیطی تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد با خنک‌کننده هوا و تا ۴۵ درجه با خنک‌کننده آب کار کنند. طبق اعلام فوجیتسو، این فناوری مصرف برق سیستم‌های خنک‌کننده سرور را در مقایسه با چیدمان‌های سنتی تا ۸۰٪ کاهش می‌دهد و هزینه‌های عملیاتی و اثرات زیست‌محیطی را به شدت پایین می‌آورد.
فراتر از سخت‌افزار، فوجیتسو در حال استقرار یک مدل هوش مصنوعی حاکمیتی به صورت یکپارچه عمودی است. این مدل، پلتفرم هوش مصنوعی Fujitsu Kozuchi و هوش مصنوعی زاینده سازمانی Takane را با مدل‌های تخصصی هر صنعت ترکیب می‌کند. این یکپارچگی محیطی امن برای نهادهای عمومی و شرکت‌ها فراهم می‌کند تا داده‌های داخلی خود را با حاکمیت و استقلال عملیاتی بیشتر مدیریت کنند.
تحلیل استراتژیک
این عرضه نشان‌دهنده چرخش به سمت «حاکمیت سخت‌افزاری» است. در حالی که انویدیا بر بازار GPU تسلط دارد، فوجیتسو روی این احتمال شرط‌بندی کرده است که سازمان‌ها پلتفرم‌های استنتاج محور-CPU را ترجیح دهند، زیرا استقرار آن‌ها در مراکز داده موجود بسیار آسان‌تر است. با حذف نیاز به خنک‌کننده مایع، فوجیتسو مانع ورود شرکت‌های متوسط برای میزبانی مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) خودشان را کاهش می‌دهد.
علاوه بر این، استفاده از انباشت ۳ بعدی ۲ نانومتری ثابت می‌کند که ژاپن لبه رقابتی خود را در ساخت نیمه‌هادی‌ها حفظ کرده است. این امر وابستگی به کارخانه‌های تولید تراشه در خارج از کشور را کاهش داده و ریسک‌های ژئوپلیتیک مرتبط با زنجیره تأمین هوش مصنوعی را تعدیل می‌کند.
نقشه راه آینده
فوجیتسو یک برنامه عرضه جهانی مرحله‌بندی شده را برای فناوری جدید خود ترسیم کرده است:
- سه ماهه چهارم سال مالی ۲۰۲۶: پردازنده‌های FUJITSU-MONAKA برای اپراتورهای ابری، مراکز داده و فروشندگان سرور در سطح جهانی، از جمله مناطق ایالات متحده و آسیا-پاسیفیک (APAC) در دسترس خواهند بود.
- نیمه دوم سال مالی ۲۰۲۶: سرور MONAKA به مشتریان منتخب در بخش‌های تولید، مخابرات و مالی برای گسترش موارد کاربرد ارائه خواهد شد.
- آوریل ۲۰۲۷: ارسال‌های متوالی سرور MONAKA در ژاپن و اروپا آغاز خواهد شد.
در نگاه به آینده، فوجیتسو قصد دارد این خط تولید را با سرورهای مقیاس-رک (Rack-scale) قادر به عملیات خودکار، شامل نگهداری خودکار توسط ربات‌ها و همچنین سرورهای با تراکم بالا که به طور خاص برای مراکز داده هوش مصنوعی طراحی شده‌اند، گسترش دهد.
گام بعدی شما
- اگر مدیر زیرساخت هستید، بررسی کنید آیا مدل‌های فعلی شما با محدودیت حافظه (Memory Wall) مواجه‌اند یا خیر.
- برای استقرار مدل‌های محلی، به جای سرمایه‌گذاری روی سیستم‌های خنک‌کننده مایع، منتظر بررسی بنچمارک‌های سرورهای MONAKA در محیط‌های هوا-خنک باشید.
- استراتژی «حاکمیت سخت‌افزاری» را در برنامه‌ریزی سالانه برای کاهش ریسک‌های زنجیره تأمین بگنجانید.
اما داستان سخت‌افزاری این تحول حتی شگفت‌انگیزتر است — به تحلیل ما درباره‌ی تراشه‌های Blackwell مراجعه کنید.
گفتگو