انتخاب هوش مصنوعی از ایران: کدام، برای چه کاری

بهترین مدلِ دنیا اگر برای شما باز نشود یا نتوانید هزینه‌اش را بدهید، بهترین مدلِ شما نیست. برای کاربرِ ایرانی، انتخاب دو قدمِ بیشتر دارد — و این فصل آن دو قدم را روشن می‌کند.

#دو فیلتری که بقیه‌ی دنیا ندارد

برای کاربرِ بیرون از ایران، انتخاب یعنی «کدام باکیفیت‌تر است؟». برای شما دو فیلترِ دیگر هم اضافه می‌شود که قبل از کیفیت می‌آیند: دسترسی (آیا با اینترنتِ داخلی باز می‌شود؟) و پرداخت (آیا با کارتِ ایرانی می‌شود هزینه‌اش را داد، یا پرداختِ بین‌المللی لازم است؟). خیلی از مدل‌های پیشروِ بسته — مثلِ ChatGPT و Claude و Gemini — از ایران مسدودند و پلنِ پولی‌شان پرداختِ بین‌المللی می‌خواهد.

#راهِ میان‌بُر: مدل‌های متن‌باز

یک دسته از مدل‌ها هر دو فیلتر را دور می‌زنند: مدل‌های «متن‌باز» (open-weight) مثلِ Qwen و Llama و DeepSeek. چون می‌توانید آن‌ها را روی سیستمِ خودتان اجرا کنید، نه مانعِ دسترسی دارند و نه مانعِ پرداخت — رایگان‌اند و داده‌تان هم از کامپیوترتان بیرون نمی‌رود.

#سه مسیر، سه نوع هزینه

• پیشروِ بسته (ChatGPT، Claude، Gemini): بالاترین کیفیت — اما مسدود از ایران و نیازمندِ پرداختِ بین‌المللی. هزینه‌اش، دسترسی و پول است.
• متن‌بازِ محلی (Qwen، Llama، DeepSeek): بدونِ مانعِ دسترسی و پرداخت و حافظِ حریمِ داده — اما نیازمندِ سخت‌افزار و کمی فنّ. هزینه‌اش، سخت‌افزار و راه‌اندازی است.
• نسخه‌های رایگانِ وب: بعضی ابزارها لایه‌ی رایگان دارند؛ اما دسترسی‌شان از ایران فرق می‌کند و محدودیتِ استفاده دارند. هزینه‌اش، محدودیت و نااطمینانیِ دسترسی است.

#تصمیم در عمل

1. کار چیست؟ نوشتنِ فارسی، کدنویسی، تصویر، تحقیق — هرکدام مدلِ قوی‌ترِ خودش را دارد.
2. داده حساس است؟ اگر بله، مدلِ متن‌بازِ محلی داده را روی سیستمِ خودتان نگه می‌دارد و امن‌ترین گزینه است.
3. سخت‌افزارِ قوی دارید؟ اگر بله، متن‌باز عملی و رایگان است؛ اگر نه، به یک ابزارِ وب نیاز دارید.
4. پرداختِ بین‌المللی برایتان ممکن است؟ اگر بله، پیشروِ بسته در دسترس‌تان است؛ اگر نه، روی متن‌باز یا نسخه‌های رایگان تمرکز کنید.

این پاراگرافِ فارسی را به متنی روان و رسمی بازنویسی کن، بدون اینکه معنا عوض شود، و دو واژه‌ی جایگزین برای «هوش مصنوعی» پیشنهاد بده.

[یک پاراگراف از متنِ خودتان را اینجا بگذارید]

#مهارت را با داده کامل کنید

این فصل مهارتِ تصمیم را داد؛ داده‌اش هم در دات‌هوش آماده است. وضعیتِ دسترسیِ هر مدل و ابزار از ایران، اینکه کدام متن‌باز و محلی‌اجراست، و رتبه‌ی کیفیتِ فارسی — همه را یک‌جا می‌بینید و انتخابتان را روی آن می‌سازید.