GPT-4o LATENCY240msCLAUDE OPUS 4.7ONLINENVDA+1.2%MISTRAL LARGE 2STREAMINGOPENAI API99.97% UPTIMEGROQ MIXTRAL580 tok/sGEMINI 2.5 PROCTX 2MANTHROPIC STATUSOKTSMC+0.4%PERPLEXITYINDEXINGGPT-4o LATENCY240msCLAUDE OPUS 4.7ONLINENVDA+1.2%MISTRAL LARGE 2STREAMINGOPENAI API99.97% UPTIMEGROQ MIXTRAL580 tok/sGEMINI 2.5 PROCTX 2MANTHROPIC STATUSOKTSMC+0.4%PERPLEXITYINDEXING
مسیر سه‌گامیگام ۲ از ۳۲۰ دقیقه خواندن

اولین پرامپت مؤثر خود را بنویسید

الگوهایی که در ۹۰٪ کارهای روزمره جواب می‌دهد.

بیشتر مردم پرامپت‌نویسی را زیادی جدی می‌گیرند. واقعیت این است که چند الگوی ساده برای اکثر کارهای روزمره کافی است؛ این فصل آن الگوها را به شما می‌دهد.

دستاورد این فصل

۰ از ۷

در پایان این فصل، آناتومی پرامپت خوب را می‌دانید و سه الگوی قابل‌تکرار برای کارهای روزانه‌تان دارید.

  1. ۱. چرا اکثر پرامپت‌ها ضعیف‌اند
  2. ۲. آناتومی پرامپت خوب
  3. ۳. سه الگو که از فردا استفاده می‌کنید
  4. ۴. بد در مقابل خوب
  5. ۵. تله‌های رایج فارسی‌زبان‌ها
  6. ۶. الان امتحان کنید
  7. ۷. کجا برویم بعدش

#چرا اکثر پرامپت‌ها ضعیف‌اند

وقتی به مدل می‌گویید «خلاصه این متن را بنویس»، چیزی می‌گیرید — اما عمومی، خنثی، و «به‌قدر کافی خوب» در نگاه اول. مشکل این نیست که پرامپت غلط است؛ مشکل این است که خیلی کم اطلاعات داده‌اید.

مدل اگر اطلاعات کافی نداشته باشد، میانگین چیزی را می‌نویسد که در آموزش دیده. میانگین، چیزی است که قبلاً صدها بار نوشته شده — یعنی خروجی‌ای که برای شما قابل تشخیص از کار خودتان نیست.

#آناتومی پرامپت خوب

  1. نقشRole
    به‌عنوان ویراستار محتوای فنی فارسی…
  2. وظیفهTask
    …این پاراگراف را بازنویسی کن…
  3. زمینهContext
    …برای مخاطب غیرمتخصص که اولین بار با مفهوم مواجه می‌شود…
  4. قالبFormat
    …خروجی پاراگراف کوتاه + دو بولت کلیدی…
  5. محدودیتConstraint
    …بدون کلمات قرضی غیرضروری، حداکثر ۱۰۰ کلمه.
پنج لایه‌ای که هر پرامپت قوی دارد. همیشه نیازی به هر پنج لایه نیست — اما بدانید که در دسترس‌اند.
برای تعریف بزنید:
  • نقش (Role): مدل قرار است در کدام نقش جواب بدهد؟ ویراستار، معلم، توسعه‌دهنده، طراح UX؟
  • وظیفه (Task): دقیقاً چه می‌خواهید؟ خلاصه، نقد، بازنویسی، پیشنهاد؟
  • زمینه (Context): چه چیزی باید بداند؟ مخاطب کیست؟ هدف چیست؟ متن مرجع چیست؟
  • قالب (Format): خروجی چه شکلی باشد؟ بولت، جدول، پاراگراف، کد؟ طولش چقدر؟
  • محدودیت (Constraint): چه نکند؟ کلمات قرضی نه. لحن رسمی نه. اطلاعات اضافه نه.

#سه الگو که از فردا استفاده می‌کنید

#بد در مقابل خوب

بد

یک ایمیل برای رئیسم بنویس درباره‌ی پروژه که عقب افتاده.

خوب

به‌عنوان مدیر پروژه، ایمیلی به مدیر فنی بنویس و توضیح بده پروژه دو هفته عقب افتاده. لحن مسئولانه ولی غیر دفاعی، حداکثر ۱۵۰ کلمه، بدون عذرخواهی مستقیم. سه قدم بعدی را به‌صورت بولت بگو.

#تله‌های رایج فارسی‌زبان‌ها

  • لازم نیست بگویید «فارسی صحبت کن». اکثر مدل‌ها به‌صورت پیش‌فرض با همان زبانی پاسخ می‌دهند که شما نوشتید. اضافه‌کردن این جمله مدل را تحت‌فشار می‌گذارد و گاهی کیفیت را کاهش می‌دهد.
  • برای متن رسمی فارسی، نمونه‌ی لحن مطلوب را داخل پرامپت بگذارید. مرز فارسی رسمی و محاوره‌ای را مدل‌ها سخت‌تر از انگلیسی تشخیص می‌دهند.
  • اصطلاحات تخصصی را حداقل یک‌بار به انگلیسی هم بنویسید. ترجمه‌ی فارسی بسیاری از اصطلاحات فنی هنوز جا نیفتاده؛ نوشتن هر دو ابهام را برمی‌دارد.

#الان امتحان کنید

امتحان کنید

یک پرامپت آماده. در ابزار دلخواه‌تان روی متن واقعی خودتان امتحان کنید:

به‌عنوان ویراستار محتوای فنی فارسی، این پاراگراف را برای مخاطب غیرمتخصص بازنویسی کن. لحن دوستانه، بدون کلمات قرضی غیرضروری، حداکثر ۱۰۰ کلمه. در پایان دو بولت «نکته‌ی کلیدی» اضافه کن.

پاراگراف:
«[متن خود را اینجا بگذارید]»

چه انتظاری داشته باشید: یک نسخه‌ی روان‌تر و کوتاه‌تر باید بگیرید. اگر نگرفتید، پاراگراف کوتاه‌تری بدهید یا «حداکثر ۱۰۰ کلمه» را به «حداکثر ۸ خط» تغییر بدهید — بعضی مدل‌ها روی شمارش کلمات در فارسی دقیق نیستند.

#کجا برویم بعدش

حالا می‌دانید چطور با مدل حرف بزنید. در گام آخر، یک ابزار درست برای کار خودتان انتخاب می‌کنید و سی دقیقه‌ی اول استفاده‌ی واقعی را شروع می‌کنید.